Zmieniasz miejsce pobytu? Poinformuj ZUS i pracodawcę

Dla tych, którzy zdecydują się przenieść w trakcie choroby – na przykład do rodziny czy znajomych w celu uzyskania opieki – istotne jest, by w ciągu trzech dni od zmiany adresu zgłosić ten fakt zarówno do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak i do swojego pracodawcy.

- Chory może stracić prawo do zasiłku chorobowego w sytuacji, gdy zmienił miejsce pobytu w trakcie zwolnienia i w ciągu trzech dni nie zgłosił tej zmiany w ZUS-ie i u swojego pracodawcy. Jeśli zasiłek został już wypłacony i dojdzie do nieprawidłowości w wykorzystaniu zwolnienia, to ZUS może zażądać jego zwrotu – informuje Wojciech Ściwiarski, rzecznik prasowy ZUS w województwie mazowieckim.

Każda zmiana miejsca pobytu podczas usprawiedliwionej nieobecności z powodu choroby musi zostać udokumentowana. W praktyce, warto jeszcze podczas wizyty lekarskiej zadbać, by w e-ZLA znalazł się ten adres, pod którym faktycznie będziemy przebywać podczas leczenia. Większość przypadków wątpliwości wynika z tego, że adresy wpisywane na zwolnieniu nie są aktualne bądź pacjent nie zgłasza zmian. Zasada ta dotyczy zarówno adresu zamieszkania, jak i miejsc, gdzie przebywamy tymczasowo, np. podczas pobytu u rodziny.

Kontrole nie tylko od ZUS – także od pracodawcy

Uprawnienia do przeprowadzania kontroli sposobu korzystania ze zwolnienia lekarskiego mają nie tylko pracownicy ZUS. Prawo do sprawdzenia, czy pracownik rzeczywiście przebywa pod wskazanym w dokumentacji adresem, uzyskują również ci pracodawcy, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 osób i mają prawo do samodzielnej wypłaty zasiłków chorobowych. Oprócz tego, nawet firmy zatrudniające mniej pracowników mogą prowadzić takie kontrole, szczególnie w okresie wypłaty wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z własnych środków.

Dla zabezpieczenia swoich praw, warto zachować szczególną uważność przy wypełnianiu dokumentów związanych ze zwolnieniem – zadbać o prawidłowy adres oraz terminowe zgłaszanie zmian. To pozwala uniknąć konsekwencji prawnych i finansowych wynikających z przeoczeń czy niedopatrzeń w trakcie leczenia.

Czytaj też:

• Oddział Chirurgiczny Ogólny - MAZOWIECKIE CENTRUM LECZENIA CHORÓB PŁUC I GRUŹLICY, Reymonta 83/91, tel. /022/34-46-250; 251, Termin: 2025-06-26
• Leczenie chorych na raka płuca - MAZOWIECKIE CENTRUM LECZENIA CHORÓB PŁUC I GRUŹLICY, Reymonta 83/91, tel. /022/34-46-250; 251, Termin: 2025-06-26
• Oddział Chorób Wewnętrznych - MAZOWIECKIE CENTRUM LECZENIA CHORÓB PŁUC I GRUŹLICY, Reymonta 83/91, tel. /022/34-46-250; 251, Termin: 2025-06-26
• Oddział Chirurgii Klatki Piersiowej - MAZOWIECKIE CENTRUM LECZENIA CHORÓB PŁUC I GRUŹLICY, Reymonta 83/91, tel. /022/34-46-250; 251, Termin: 2025-06-26
• Oddział Gruźlicy i Chorób Płuc dla dzieci - MAZOWIECKIE CENTRUM LECZENIA CHORÓB PŁUC I GRUŹLICY, Reymonta 83/91, tel. (22)34-46-200, Termin: 2025-06-26
• Operacje przepukliny pachwinowej - MAZOWIECKIE CENTRUM LECZENIA CHORÓB PŁUC I GRUŹLICY, Reymonta 83/91, tel. /022/34-46-250; 251, Termin: 2025-06-27
• Oddział Gruźlicy i Chorób Płuc - MAZOWIECKIE CENTRUM LECZENIA CHORÓB PŁUC I GRUŹLICY, Reymonta 83/91, tel. +48 22 344 63 16, Termin: 2025-06-27
• Oddział Okulistyczny - NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ SZPITAL JEDNODNIOWY "IBIS", Borowa 14/18, tel. 22 710 33 33, Termin: 2025-06-28
• Poradnia Chirurgii Klatki Piersiowej - MAZOWIECKIE CENTRUM LECZENIA CHORÓB PŁUC I GRUŹLICY, Reymonta 83/91, tel. /022/34-46-217, Termin: 2025-06-30
• Poradnia Logopedyczna - RODZINNE CENTRUM ZDROWIA, Józefa Ignacego Kraszewskiego 95, tel. 228128181, Termin: 2025-07-01
• Oddział Gruźlicy i Chorób Płuc - MAZOWIECKIE CENTRUM LECZENIA CHORÓB PŁUC I GRUŹLICY, Reymonta 83/91, tel. /022/34-46-250; 251, Termin: 2025-07-01
• Świadczenia z zakresu onkologii - ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ "ALL-MEDI", Warszawska 11/13, tel. +48 22 788 67 85, Termin: 2025-07-01
• Świadczenia z zakresu urologii - RODZINNE CENTRUM ZDROWIA, Grunwaldzka 13, tel. 22 710 18 01, Termin: 2025-07-02
• Poradnia Położniczo-Ginekologiczna - NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ PRZYCHODNIA MEDYCYNY RODZINNEJ "CENTRUM", Andriollego 36, tel. 022 719-45-49, Termin: 2025-07-03
• Plastyka więzadeł pobocznych kolana - SAMODZIELNY PUBLICZNY SZPITAL KLINICZNY IM. PROF. ADAMA GRUCY CENTRUM MEDYCZNEGO KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO, Konarskiego 13, tel. 0227794031 WEW. 456, 470, Termin: 2025-07-04
• Zabiegi w zakresie termoelezji i blokady - SAMODZIELNY PUBLICZNY SZPITAL KLINICZNY IM. PROF. ADAMA GRUCY CENTRUM MEDYCZNEGO KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO, Konarskiego 13, tel. 0227794031 WEW. 456, 470, Termin: 2025-07-04
• Oddział Urazów Kończyny Górnej - SAMODZIELNY PUBLICZNY SZPITAL KLINICZNY IM. PROF. ADAMA GRUCY CENTRUM MEDYCZNEGO KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO, Konarskiego 13, tel. 0227794031 WEW. 486, Termin: 2025-07-04
• Leczenie operacyjne zespołu cieśni nadgarstka - SAMODZIELNY PUBLICZNY SZPITAL KLINICZNY IM. PROF. ADAMA GRUCY CENTRUM MEDYCZNEGO KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO, Konarskiego 13, tel. +048 0227794031 WEW. 453, 316, Termin: 2025-07-04
• Artroskopia lecznicza stawu kolanowego - SAMODZIELNY PUBLICZNY SZPITAL KLINICZNY IM. PROF. ADAMA GRUCY CENTRUM MEDYCZNEGO KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO, Konarskiego 13, tel. +48 22 779 40 31 wew. 650, Termin: 2025-07-04
• Endoprotezoplastyka stawu kolanowego - SAMODZIELNY PUBLICZNY SZPITAL KLINICZNY IM. PROF. ADAMA GRUCY CENTRUM MEDYCZNEGO KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO, Konarskiego 13, tel. +48 22 779 40 31 wew. 650, Termin: 2025-07-04
• Oddział Urologiczny - EUROPEJSKIE CENTRUM ZDROWIA OTWOCK SP. Z O.O., Borowa 14/18, tel. 227103036, Termin: 2025-08-20
• Oddział Kardiochirurgii - EUROPEJSKIE CENTRUM ZDROWIA OTWOCK SP. Z O.O., Borowa 14/18, tel. 227103052, Termin: 2025-07-21
• Szpital Jednodniowy "IBIS" - Borowa 14/18, tel. 22 710 33 33, Termin: 2026-10-24

Wszystkie wymienione terminy oraz więcej informacji można znaleźć w systemie kolejkowym NFZ. W przypadku chęci umówienia wizyty lub uzyskania dodatkowych informacji, zachęcamy do kontaktu z rejestracją odpowiedniej placówki.
 

Czytaj też:

O czym będzie mówił specjalista?

Tematem wykładu będzie „Mieszanka wybuchowa! Jak mają się granice i elastyczność do wybuchów złości i agresji u osób w spektrum autyzmu". Adrian Borowik opowie o tym, jak komunikowanie granic wpływa na emocje dzieci i dorosłych w spektrum autyzmu, jakie mechanizmy stoją za wybuchami złości i agresji, a także, w jaki sposób radzić sobie z trudnymi emocjami. Wskaże również praktyczne sposoby na budowanie elastyczności w rozwoju dziecka, jej wpływ na funkcjonowanie w codziennych sytuacjach oraz radzenie sobie w trudnych momentach.

Spotkanie skierowane jest do rodziców, opiekunów, terapeutów oraz nauczycieli, a także wszystkich zainteresowanych tematyką autyzmu. To doskonała okazja, aby zdobyć cenną wiedzę oraz wymienić doświadczenia z innymi uczestnikami.

Co to jest autyzm?

Autyzm to odmienny sposób postrzegania świata, wynikający z różnic w funkcjonowaniu mózgu. Osoby ze spektrum mogą mieć trudności w komunikacji i interakcjach społecznych, ale często wyróżniają się umiejętnością analizy i koncentracji. Spektrum jest szerokie – obejmuje zarówno osoby wysoko funkcjonujące, jak i te wymagające większego wsparcia. Autyzm nie jest chorobą, lecz innym sposobem funkcjonowania mózgu, dlatego kluczowe jest dostosowanie otoczenia do indywidualnych potrzeb osób autystycznych.

Wydarzenie w kwietniu

Stowarzyszenie organizuje także inne spotkanie dotyczące autyzmu, które odbędzie się na początku kwietnia. Podobnie jak rok temu wydarzenie odbędzie się w centrum Otwocka, a w programie będzie wiele atrakcji m.in. strefa twórczości, malowanie buziek, spotkanie z alpakami, a także puszczanie baniek, a także grill i popcorn. 

Czytaj także:

Otwock to miasto, w którym pacjenci mogą korzystać z różnorodnych usług medycznych w licznych placówkach. Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje o dostępnych terminach wizyt, które pomogą Ci w planowaniu leczenia.

Dostępne miejsce w Mazowieckim Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy

• Oddział chorób wewnętrznych
  Miejsce: Oddział XII Chorób Wewnętrznych Klatki Piersiowej
  Adres: Reymonta 83/91
  Telefon: /022/34-46-250; 251
  Termin: 2025-01-08
• Oddział gruźlicy i chorób płuc dla dzieci
  Miejsce: Oddział I Chorób Płuc i Gruźlicy dla dzieci
  Adres: Reymonta 83/91
  Telefon: (22)34-46-200
  Termin: 2025-01-08
• Leczenie chorych na raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej
  Miejsce: Oddział III Chorób Płuc
  Adres: Reymonta 83/91
  Telefon: /022/34-46-250; 251
  Termin: 2025-01-08

Chirurgia i ortopedia

• Oddział chirurgiczny ogólny
  Miejsce: Pododdział Chirurgii Ogólnej-Dzienny
  Adres: Reymonta 83/91
  Telefon: /022/34-46-250; 251
  Termin: 2025-01-10
• Operacje przepukliny pachwinowej
  Miejsce: Pododdział Chirurgii Ogólnej-Dzienny
  Adres: Reymonta 83/91
  Telefon: /022/34-46-250; 251
  Termin: 2025-01-10
• Oddział chirurgii klatki piersiowej
  Miejsce: Oddział XI Chirurgii Klatki Piersiowej
  Adres: Reymonta 83/91
  Telefon: /022/34-46-250; 251
  Termin: 2025-01-10

Poradnie specjalistyczne

• Poradnia leczenia uzależnień
  Miejsce: Poradnia Leczenia Uzależnień
  Adres: Mickiewicza 8
  Telefon: (22) 778-26-00
  Termin: 2025-01-14
• Poradnia onkologiczna
  Miejsce: Poradnia Onkologiczna
  Adres: Warszawska 11/13
  Telefon: 022-788-67-85
  Termin: 2025-01-14
• Poradnia urologiczna
  Miejsce: Poradnia Urologiczna
  Adres: Grunwaldzka 13
  Telefon: 22 710 18 01
  Termin: 2025-01-15

Endoprotezoplastyka

• Endoprotezoplastyka stawu kolanowego
  Miejsce: Oddział Chirurgii Kręgosłupa - XII
  Adres: Konarskiego 13
  Telefon: +48 22 779 40 31 wew. 650
  Termin: 2025-01-10

Kardiologia i diagnostyka

• Oddział kardiologiczny
  Miejsce: Oddział Kardiologiczny
  Adres: Borowa 14/18
  Telefon: 227103052
  Termin: 2025-02-03

Przeczytaj również:

W niedzielę w Otwocku prognozowane są opady deszczu oraz częściowo pochmurne niebo. Temperatura maksymalna wyniesie 4.1°C, a minimalna 0.3°C. Odczuwalna temperatura będzie jeszcze niższa - do -1.3°C. W ciągu dnia należy spodziewać się wilgotności na poziomie 83% oraz ciśnienia atmosferycznego rzędu 1001.5 hPa. Opady deszczu przewidywane są na poziomie 1.4 mm, a prawdopodobieństwo opadów wynosi 83.9%. Warunki te mogą być odczuwalne dla osób wrażliwych na zmiany ciśnienia, mogą one doświadczać drobnych dolegliwości.

Poniedziałek, 23 grudnia 2024

W poniedziałek pogoda nieco się poprawi, chociaż wciąż utrzymają się pochmurne niebo. Maksymalna temperatura osiągnie 3.5°C, a minimalna wyniesie 0.4°C. Wilgotność wynosić będzie 90.1%, a ciśnienie wzrośnie do 1004.4 hPa. Opady deszczu są przewidziane na poziomie 0.8 mm, z prawdopodobieństwem 25.8%. Tego dnia warto szczególnie uważać, ponieważ warunki mogą wpłynąć na samopoczucie osób wrażliwych na zmiany ciśnienia atmosferycznego.

Wtorek, 24 grudnia 2024

Wielka Wigilia zapowiada się w Otwocku z pochmurnym niebem i trochę chłodniej. Temperatury będą się wahać od 0.1°C do maksymalnie 3.1°C. Wilgotność zostanie na wysokim poziomie 91.9%, a ciśnienie wzrośnie do 1020.8 hPa. Nie przewiduje się opadów, co może być pozytywną informacją dla osób planujących rodzinne spotkania.

Środa, 25 grudnia 2024

W pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia w Otwocku również przewidziane jest pochmurne niebo. Temperatura maksymalna wyniesie 1.8°C, a minimalna 0.5°C. Wilgotność wyniesie 93.5%, a ciśnienie atmosferyczne osiągnie 1035.6 hPa. Prawdopodobieństwo opadów jest bardzo niskie, co sprawi, że dzień powinien być suchy. Może to być ulga dla alergików, ponieważ zmniejszona wilgotność powietrza ma korzystny wpływ w tym aspekcie.

Czwartek, 26 grudnia 2024

W dzień po świętach prognoza przewiduje dalsze stabilne warunki pogodowe. Temperatury będą nieco niższe, osiągając maksymalnie 2.7°C i minimalnie -1.7°C. Wilgotność utrzyma się na poziomie 91.2%. Pomimo przewidywanych opadów deszczu i deszczu ze śniegiem, na poziomie 0.7 mm, nie powinny one wpłynąć znacząco na warunki atmosferyczne w Otwocku.

Piątek, 27 grudnia 2024

Ostatnie dni grudnia zaczniemy z czystym niebem. Temperatury osiągną maksymalnie 2.3°C, a minimalnie -1.7°C. Utrzymująca się niska wilgotność na poziomie 87.3% oraz ciśnienie wynoszące 1039.5 hPa będą powodować komfortowe warunki atmosferyczne, co jest korzystne dla osób wrażliwych na zmiany pogody.

Sobota, 28 grudnia 2024

W ostatnich dniach grudnia prognozy zapowiadają czyste niebo z maksymalną temperaturą 1.6°C oraz minimalną -2.4°C. Wilgotność powietrza wyniesie około 86.5% z ciśnieniem równym 1037.6 hPa. Tego dnia nie przewiduje się opadów, co wzmacnia korzystne warunki atmosferyczne dla osób z wrażliwością na ciśnienie.

Przeczytaj również:

Jeśli szukasz miejsca, które łączy wygodę zakupów z nowoczesnymi rozwiązaniami, Apteka Główna II w Otwocku przy ul. Kupieckiej 1 jest dla Ciebie. To apteka, która rozumie, że zdrowie nie może czekać, dlatego oferuje możliwość rezerwacji leków online – to idealne rozwiązanie dla tych, którzy chcą zaoszczędzić czas i uniknąć kolejek.

W aptece znajdziesz szeroki wybór produktów – od leków na receptę, suplementów diety, po kosmetyki i produkty medyczne. Potrzebujesz czegoś, czego nie ma na półkach? Apteka Główna oferuje możliwość zamówienia produktów niedostępnych od ręki, co sprawia, że zawsze dostaniesz to, czego potrzebujesz!

Zastanawiasz się, kiedy możesz tam zajrzeć? Apteka jest otwarta od poniedziałku do soboty, co daje Ci elastyczność w wyborze dogodnego terminu zakupów. Nowoczesność, szeroki wybór i wygoda – to wszystko czeka na Ciebie w Aptece Głównej II w Otwocku!

Adres: ul. Kupiecka 1, 05-400 Otwock
Telefon: 722 304 022
Godziny otwarcia: Poniedziałek – Piątek: 08:00 – 20:00, Sobota: 08:00 – 15:00

Całodobowa Apteka Główna w Otwocku – Bo zdrowie nie zna godzin!

Nagły wypadek zdrowotny? Potrzebujesz leku o 3 w nocy? Apteka Główna przy ul. Michała Elwiro Andriollego 34 jest zawsze na straży Twojego zdrowia! Otwarta 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, to miejsce, w którym znajdziesz pełne zaopatrzenie – od leków na receptę po suplementy diety i kosmetyki.

Co więcej, możesz tu liczyć na profesjonalne doradztwo farmaceutyczne. W Aptece Głównej nigdy nie jesteś sam – wykwalifikowany personel jest gotowy odpowiedzieć na wszystkie pytania i pomóc w doborze odpowiednich produktów.

Apteka Główna w Otwocku – tutaj znajdziesz odpowiedzi na swoje potrzeby zdrowotne, o każdej porze dnia i nocy!

Adres: ul. Michała Elwiro Andriollego 34, 05-400 Otwock
Telefon: 22 779 20 91
Godziny otwarcia: Czynne całą dobę, 7 dni w tygodniu

Apteka Nad Świdrem w Otwocku – Twój zaufany partner zdrowotny!

Apteka Nad Świdrem w Otwocku to miejsce, gdzie zdrowie i natura spotykają się w jednym punkcie. Usytuowana przy ul. Hugona Kołłątaja 50, oferuje bogaty wybór leków, suplementów oraz produktów medycznych, a także ciepłe, osobiste podejście do każdego pacjenta.

Jednym z wyróżników apteki jest indywidualne podejście do klientów – tutaj zawsze możesz liczyć na profesjonalną obsługę i doradztwo farmaceutyczne. Masz pytania dotyczące leków? Potrzebujesz wsparcia w wyborze odpowiedniego preparatu? Personel Apteki Nad Świdrem z chęcią pomoże, zapewniając pełne zrozumienie Twoich potrzeb.

Zaufaj Aptece Nad Świdrem, gdzie znajdziesz wszystko, czego potrzebujesz, w jednym miejscu! Ciesz się zdrowiem i komfortem zakupów w aptece, która naprawdę dba o Ciebie.

Adres: ul. Hugona Kołłątaja 50, 05-402 Otwock
Telefon: 22 779 64 60
Godziny otwarcia: Poniedziałek – Piątek: 08:00 – 18:00, Sobota, Niedziela: Zamknięte

Ziko Apteka w Otwocku – Zdrowie w zasięgu ręki, bez stresu i zbędnych kosztów!

Ziko Apteka przy ul. Jana Matejki 1 to apteka, która oferuje szeroki wybór produktów zdrowotnych w bardzo konkurencyjnych cenach. Dzięki dogodnej lokalizacji, blisko Carrefoura i Urzędu Skarbowego, jest idealnym miejscem na szybkie zakupy tuż po wizycie u lekarza.

Czy wiesz, że Ziko Apteka Otwock oferuje dyskretną i szybką pomoc w przypadku nagłych potrzeb zdrowotnych, takich jak zakup tabletki dzień po? To apteka, która stawia na pełen profesjonalizm i wygodę, zapewniając najwyższy standard opieki farmaceutycznej. 

Niskie ceny, szeroki wybór produktów i pomocny personel – to wszystko znajdziesz w Ziko Aptece w Otwocku.

Adres: ul. Jana Matejki 1, 05-400 Otwock
Telefon: 22 177 87 29
Godziny otwarcia: Poniedziałek – Piątek: 08:00 – 21:00, Sobota: 08:00 – 16:00

Dbaj o zdrowie z najlepszymi aptekami w Otwocku – Twoje zdrowie, nasza misja!

Zdrowie to największy skarb, a apteki w Otwocku to miejsca, które pomogą Ci o nie zadbać na najwyższym poziomie. Niezależnie od tego, czy potrzebujesz fachowej porady, szybko dostępnych leków, czy wsparcia w nagłych przypadkach – apteki te oferują pełen wachlarz usług. Dbaj o siebie i bliskich, a jeśli zdrowie stanie pod znakiem zapytania, wiesz już, gdzie znaleźć odpowiednią pomoc!

Pamiętaj, że Twoje zdrowie jest najważniejsze, a apteki w Otwocku są tu, aby Cię w tym wspierać.

Źródło zdjęcia:

W codziennym zabieganiu, gdy zdrowie wymaga szybkiej reakcji, ważne jest, aby mieć pewność, że w pobliżu zawsze znajdzie się apteka, na której możesz polegać. Od profesjonalnych porad farmaceutów, po szeroki wybór leków i suplementów – nasze apteki są tu, by wspierać Cię w każdej sytuacji. Niezależnie od tego, czy potrzebujesz leku w środku tygodnia, czy szukasz miejsca otwartego w niedzielę – w powiecie otwockim znajdziesz dokładnie to, czego potrzebujesz.

Apteka PARACELSUS w Celestynowie – Twoje zdrowie w zasięgu ręki

Apteka PARACELSUS w Celestowie to prawdziwa oaza zdrowia w sercu Celestynowa. Jeśli szukasz miejsca, gdzie nie tylko szybko kupisz potrzebne leki, ale i uzyskasz fachową poradę, to właśnie tutaj. Dogodna lokalizacja i szeroki wybór produktów farmaceutycznych sprawiają, że każda wizyta jest przyjemnością. Apteka PARACELSUS zadba o Twoje zdrowie – od suplementów diety po produkty medyczne dla całej rodziny.

Adres: ul. Św. Kazimierza 14, 05-430 Celestynów
Telefon: 22 789 72 81
Godziny otwarcia: Poniedziałek – Piątek: 08:00 – 20:00, Sobota: 07:30 – 15:00

Apteka Przy Kościele w Kołbieli – Zdrowie na wyciągnięcie ręki, nawet w niedzielę!

Apteka Przy Kościele w Kołbieli to miejsce otwarte dla Ciebie nie tylko w dni powszednie, ale również w niedzielę. Tutaj zdrowie nie zna ograniczeń czasowych! Potrzebujesz szybkiego zakupu leku po pracy, czy w ostatniej chwili przed ważnym spotkaniem? Z nimi to możliwe. 

Profesjonalna obsługa i zawsze pełne półki z szeroką ofertą produktów zdrowotnych czekają na Ciebie w Aptece Przy Kośćiele w Kołbieli!

Adres: ul. Rynek 18, 05-340 Kołbiel
Telefon: 25 757 31 90
Godziny otwarcia: Poniedziałek – Piątek: 07:30 – 18:00, Sobota: 07:30 – 14:00, Niedziela: 09:00 – 12:00

Apteka Mgr Farm. Aldona Pielak w Sobieniach-Jeziorach – Twój niezawodny partner w zdrowiu

Szukasz miejsca, gdzie możesz liczyć na kompleksową opiekę farmaceutyczną i dostęp do najnowszych szczepień? Apteka Aldony Pielak w Sobieniach-Jeziorach to miejsce, które stawia na nowoczesne podejście do zdrowia. Od leków po preparaty dla seniorów, w Aptece Aldony Pielak znajdziesz wszystko, czego potrzebujesz, a profesjonalna obsługa zawsze służy pomocą. Szczególnie warto skorzystać z oferty szczepień przeciwko COVID-19 – szybko, bezpiecznie i komfortowo!

Adres: ul. Tysiąclecia 2, 08-443 Sobienie-Jeziory
Telefon: 25 685 84 88
Godziny otwarcia: Poniedziałek – Piątek: 08:00 – 19:00, Sobota: 08:00 – 13:00

Apteka Św. Wawrzyńca w Gliniance – Ekspercka opieka i zaufanie pacjentów

Apteka Św. Wawrzyńca w Gliniance to miejsce, gdzie zdrowie zawsze jest na pierwszym planie. Nie tylko uzyskasz tu potrzebne leki, ale także fachową poradę farmaceutów z wieloletnim doświadczeniem. Dzięki świetnym opiniom w Google, możesz mieć pewność, że w tej aptece zawsze czeka na Ciebie profesjonalna pomoc. Co więcej, oferujemy specjalne usługi, takie jak realizacja zleceń na pieluchomajtki, co czyni nas wyjątkowym partnerem w trosce o zdrowie!

Adres: ul. Napoleońska 46C, 05-408 Glinianka
Telefon: 22 610 37 80
Godziny otwarcia: Poniedziałek – Piątek: 08:00 – 19:00, Sobota: 09:00 – 14:00

Apteka Multifarma w Wiązownie – Szybko, wygodnie, bezpiecznie

Apteka Multifarma w Wiązownie to miejsce, które dba o Twój czas i wygodę. Dzięki opcji szybkiej realizacji recept elektronicznych, zakupy leków są jeszcze prostsze i bardziej komfortowe. Długie godziny otwarcia i świetna lokalizacja sprawiają, że za każdym razem możesz liczyć na błyskawiczną obsługę, bez względu na porę dnia. To miejsce, gdzie Twoje zdrowie jest zawsze priorytetem.

Adres: ul. Lubelska 57B, 05-462 Wiązowna
Telefon: 22 789 07 63
Godziny otwarcia: Poniedziałek – Piątek: 08:00 – 20:00, Sobota: 08:00 – 15:00

Apteka Centrum w Osiecku – Twoje zdrowie na wyciągnięcie ręki

Apteka Centrum w Osiecku to prawdziwy skarb dla lokalnej społeczności. Zawsze blisko, zawsze dostępna – oferuje szeroki wybór leków i suplementów, a także możliwość rezerwacji online. Centralna lokalizacja i przyjazna obsługa sprawiają, że każda wizyta przebiega szybko i sprawnie. Niezależnie od tego, czego potrzebujesz, Apteka Centrum ma wszystko, aby zadbać o Twoje zdrowie na najwyższym poziomie.

Adres: ul. Rynek 13, 08-445 Osieck
Telefon: 603 958 824
Godziny otwarcia: Poniedziałek – Piątek: 08:00 – 19:00, Sobota: 08:00 – 13:00

Twoje zdrowie, nasza odpowiedzialność – Zaufaj aptekom w powiecie otwockim

Dbałość o zdrowie nigdy nie powinna być kompromisem. Dlatego w powiecie otwockim stawiamy na jakość, zaufanie i profesjonalizm. Nasze apteki to coś więcej niż miejsca sprzedaży leków – to punkty wsparcia zdrowotnego, gotowe służyć pomocą w każdej chwili. Niezależnie od tego, gdzie jesteś, zawsze znajdziesz aptekę, która zadba o Ciebie i Twoich bliskich. 

Zaufaj doświadczeniu i wiedzy, które kryją się za każdymi drzwiami apteki – bo Twoje zdrowie jest naszą misją!

Apteka Rynek Zygmunta Starego to wyjątkowe miejsce na mapie Karczewa, zlokalizowane przy ul. Rynek Zygmunta Starego 9. W urokliwym budynku, w samym sercu miasta, apteka łączy tradycję z nowoczesnymi rozwiązaniami. To doskonałe miejsce dla osób, które cenią sobie zarówno estetykę, jak i wygodę. Apteka oferuje szeroki wybór leków na receptę i bez recepty, suplementów diety oraz kosmetyków zdrowotnych. Dzięki rezerwacji leków online, zakupy stają się jeszcze wygodniejsze, a lokalizacja apteki sprawia, że łatwo tu dotrzeć pieszo, samochodem, a dostępny parking ułatwia zakupy.

Wyjątkowy personel – wsparcie farmaceutyczne na najwyższym poziomie

Farmaceuci pracujący w aptece zawsze służą pomocą – od doradztwa farmaceutycznego po szczegółowe odpowiedzi na pytania dotyczące zdrowia. Klienci cenią to miejsce za fachowe podejście i gotowość do pomocy w każdej sytuacji.

Dane kontaktowe:
Adres: ul. Rynek Zygmunta Starego 9, 05-480 Karczew
Telefon: 22 780 65 99
Godziny otwarcia: Poniedziałek – Piątek: 08:00 – 20:00, Sobota: 08:00 – 15:00

DOZ Apteka Dbam o Zdrowie – Nowoczesne rozwiązania dla Twojego zdrowia

DOZ Apteka Dbam o Zdrowie przy ul. Warszawskiej 1 w Karczewie to miejsce, które oferuje pełen zakres usług farmaceutycznych, w tym szeroki wybór leków na receptę i suplementów. Zespół wykwalifikowanych farmaceutów zapewnia kompleksowe wsparcie dla pacjentów, zarówno tych potrzebujących doradztwa, jak i tych, którzy szukają szybkiego dostępu do leków. Rezerwacja leków online w tej aptece to wygodne rozwiązanie, które pozwala pacjentom na oszczędność czasu i bezproblemową realizację zamówień.

Szybka realizacja zamówień i długie godziny otwarcia

DOZ Apteka w Karczewie, zlokalizowana w łatwo dostępnym miejscu, zapewnia komfortowe zakupy dzięki długim godzinom otwarcia, co pozwala pacjentom zrealizować swoje potrzeby zdrowotne, nawet po pracy. Lokalizacja przy ul. Warszawskiej 1 sprawia, że mieszkańcy Karczewa mają łatwy dostęp do apteki o każdej porze dnia.

Dane kontaktowe:
Adres: ul. Warszawska 1, 05-480 Karczew
Telefon: (22) 780 68 91
Godziny otwarcia: Poniedziałek – Piątek: 08:00 – 20:00, Sobota: 08:00 – 15:00

Apteki w Karczewie: Twoje zdrowie w dobrych rękach

Apteki w Karczewie oferują pełną opiekę farmaceutyczną, zapewniając szeroki asortyment leków, suplementów i innych produktów zdrowotnych. Apteka Rynek Zygmunta Starego wyróżnia się unikalnym połączeniem tradycji i nowoczesności, z możliwością rezerwacji leków online, co sprawia, że zakupy są szybkie i bezstresowe. DOZ Apteka Dbam o Zdrowie oferuje nowoczesne podejście do zdrowia, z bogatym asortymentem leków i dogodnymi godzinami otwarcia, które pozwalają pacjentom zrealizować swoje potrzeby zdrowotne w dogodnym dla nich czasie.

Niezależnie od tego, czy potrzebujesz porady farmaceutycznej, leków na receptę, czy wygodnych rozwiązań zakupowych, apteki w Karczewie zapewniają pełne wsparcie, dbając o zdrowie mieszkańców i ich komfort każdego dnia.

Apteka Cef@rm przy ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 106 to apteka, która stawia na szeroki asortyment leków i suplementów oraz wygodę pacjentów. Dzięki dogodnej lokalizacji oraz elastycznym godzinom otwarcia, ta apteka jest dostępna przez cały tydzień. W ofercie znajdziesz nie tylko leki na receptę, ale także kosmetyki i produkty medyczne. To doskonały wybór dla mieszkańców, którzy szukają miejsca, gdzie można szybko zaopatrzyć się we wszystko, czego potrzeba, aby dbać o zdrowie swoje i swoich bliskich.

• Adres: ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 106, 05-420 Józefów
• Telefon: 22 789 21 23

Apteka na ul. Wyszyńskiego – Pełna troska i pomoc w nagłych przypadkach

Apteka Marzena Marczak przy ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 52A to miejsce, gdzie pacjenci są obsługiwani z pełnym zaangażowaniem. Apteka słynie z długoletniej tradycji oraz świetnej obsługi farmaceutycznej. Możesz tu liczyć na pomoc w nagłych przypadkach oraz teleporady farmaceutyczne. Dzięki dogodnym godzinom otwarcia, od poniedziałku do piątku aż do 21:00, apteka jest dostępna wtedy, kiedy najbardziej tego potrzebujesz. Apteka na ul. Wyszyńskiego oferuje również tańsze zamienniki leków, co jest wygodnym rozwiązaniem dla osób dbających o swój budżet.

• Adres: ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 52A, 05-420 Józefów
• Telefon: 22 789 50 26

Apteka Józefów – Twoje lokalne centrum zdrowia na ul. Granicznej

Zlokalizowana przy ul. Granicznej 21B, Apteka Józefów jest doskonałym wyborem dla tych, którzy cenią sobie profesjonalną obsługę oraz wygodę zakupów. Apteka Józefów oferuje szeroki asortyment leków, suplementów diety oraz kosmetyków. Dzięki opcji rezerwacji leków online, możesz zamówić potrzebne produkty i odebrać je w dogodnym dla Ciebie momencie, co pozwala zaoszczędzić czas i zdrowie. Godziny otwarcia od poniedziałku do soboty sprawiają, że apteka jest zawsze dostępna, gdy jej potrzebujesz.

• Adres: ul. Graniczna 21B, 05-410 Józefów
• Telefon: 22 789 46 33

Wybierz aptekę, która spełni Twoje oczekiwania!

Mieszkańcy Józefowa mają dostęp do trzech wyjątkowych aptek, które oferują szeroką gamę usług i produktów zdrowotnych. Apteka Cef@rm 36,6, Apteka na ul. Wyszyńskiego oraz Apteka Józefów to miejsca, w których profesjonalna obsługa i wygoda pacjenta stoją na pierwszym miejscu. Dzięki dogodnym lokalizacjom i szerokiemu asortymentowi, te apteki zapewniają mieszkańcom możliwość zadbania o swoje zdrowie w każdym momencie. Wybierz aptekę, która najlepiej odpowiada Twoim potrzebom i ciesz się kompleksową opieką farmaceutyczną w Józefowie!

Źródło zdjęcia: Wikipedia

Metody dystrybucji szczepionek

Szczepionka, której używa się podczas tej akcji, to doustny preparat o nazwie RABADROP. Jest on umieszczony w przynętach w kształcie krążków lub kwadratów, które mają brunatno-zielony kolor i wydzielają intensywny, rybny zapach. Przynęty te są zrzucane z samolotów na tereny leśne, pola i łąki, a także wykładane ręcznie przez pracowników służb weterynaryjnych. Przynęty nie będą umieszczane w pobliżu zbiorników wodnych, dróg i terenów zabudowanych, aby zminimalizować ryzyko kontaktu z człowiekiem.

Ostrzeżenia dla mieszkańców

Organizatorzy akcji zwracają szczególną uwagę na konieczność zachowania ostrożności podczas spacerów z psami i innymi zwierzętami domowymi w okresie dwóch tygodni od wyłożenia szczepionek. W przypadku zetknięcia się z przynętą zawierającą szczepionką należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Ważne jest, aby mieszkańcy nie dotykali przynęt, ponieważ mogą one stracić swoją skuteczność w wyniku zanieczyszczenia ludzkim zapachem.

Znaczenie akcji

Lisy, jako zwierzęta wolno żyjące, są najbardziej narażone na zakażenie wirusem wścieklizny, który stanowi poważne zagrożenie zarówno dla dzikich, jak i domowych zwierząt, a także dla ludzi. Regularne akcje szczepień mają istotną rolę w kontrolowaniu populacji dzikich zwierząt i zapobieganiu rozprzestrzenianiu się choroby.

Wsparcie Unii Europejskiej

Akcja szczepienia lisów na terenie województwa mazowieckiego jest współfinansowana przez Unię Europejską. Dzięki wsparciu unijnemu możliwe jest regularne przeprowadzanie tego typu działań. A co za tym idzie zmniejszanie ryzyka wystąpienia wścieklizny w regionie.

Czytaj również:

Dostępność antykoncepcji awaryjnej bez recepty

Obecnie antykoncepcja awaryjna nie jest dostępna bez recepty. Aby taka zmiana mogła zostać wprowadzona, konieczna jest odpowiednia ustawa, która została już opracowana, ale zawetowana przez Prezydenta. Dlatego antykoncepcja awaryjna jest dostępna w aptekach w ramach usługi farmaceutycznej, co umożliwia szybką interwencję w przypadku ryzyka nieplanowanej ciąży. Jest to rozwiązanie tymczasowe, bo w przyszłości tabletka „dzień po” ma być dostępna bez recepty, jak w większości państw Unii Europejskiej.

Usługa farmaceutyczna i jej zasady

Farmaceuci uczestniczący w programie mogą wystawiać recepty farmaceutyczne na antykoncepcję awaryjną zawierającą octan uliprystalu. Proces ten obejmuje kilka kluczowych etapów:

1. Weryfikacja wieku pacjentki. Pacjentka musi mieć ukończone 15 lat, co farmaceuta weryfikuje na podstawie dokumentu ze zdjęciem.
2. Wywiad z pacjentką. Przed wystawieniem recepty farmaceuta przeprowadza krótki, standaryzowany wywiad, aby ocenić sytuację i zagwarantować bezpieczeństwo stosowania leku. Rozmowa odbywa się w oddzielnym pomieszczeniu, co zapewnia prywatność i komfort pacjentce. Farmaceuta omawia zasady przyjmowania leku oraz odpowiada na wszystkie pytania, co ma również charakter edukacyjny.
3. Wystawienie recepty i wydanie leku. Po przeprowadzeniu wywiadu i stwierdzeniu, że wydanie leku jest uzasadnione, farmaceuta wystawia receptę farmaceutyczną i wydaje lek.

Udział aptek w programie i kryteria realizacji

Udział w programie jest dobrowolny – apteki mogą do niego przystąpić, ale nie mają takiego obowiązku. Program dotyczy wyłącznie antykoncepcji awaryjnej zawierającej octan uliprystalu, który nie jest środkiem wczesnoporonnym. Pacjentka może skorzystać z programu pilotażowego raz w miesiącu.

Apteki uczestniczące w pilotażu muszą mieć umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ). Wykaz takich aptek prowadzi NFZ, umożliwiając pacjentkom sprawdzenie, która apteka realizuje program.

Tabletka w powiecie otwockim

Do programu pilotażowego w powiecie otwockim zgłosiły się jedynie dwie apteki – jedna z Otwocka i jedna z Józefowa. Oto ich adresy:

- Otwock – ul. Matejki 1/1B (ZIKO)

- Józefów – Skłodowskiej 14 (Apteka przy Skłodowskiej)

Czym spowodowana jest tak marginalna obecność aptek z powiatu w programie pilotażowym?

W rozmowie z nami kierownik jednej z otwockich aptek wyjaśnia, dlaczego jego placówka nie przystąpiła do programu pilotażowego. – To nie jest tak, że nie chcieliśmy przystąpić do pilotażu. Po prostu wymagania przedstawione przez organ wykonawczy nas przerosły – komentuje kierownik. – Aby wziąć udział w programie, powinniśmy mieć pomieszczenie, w którym przeprowadzimy rozmowę z pacjentką, niestety nasz lokal na to nie pozwala.

Kolejnym problemem zgłaszanym przez kierownika apteki są braki personalne. – Receptę wystawić może tylko magister farmacji i tu pojawia się kolejny problem. Wielu z naszych pracowników to technicy, którzy nie pomogliby w żaden sposób. Pomysł programu pilotażowego jest bardzo dobry, ale moim zdaniem wiele w nim do dopracowania – mówi farmaceuta.

Program pilotażowy opieki farmaceutycznej w zakresie zdrowia reprodukcyjnego stanowi ważny krok w kierunku poprawy dostępu do antykoncepcji awaryjnej i edukacji pacjentek. Umożliwienie farmaceutom wystawiania recept na antykoncepcję awaryjną zwiększa dostępność tej formy opieki, co jest szczególnie ważne dla młodych pacjentek. Program ten może znacząco wpłynąć na zdrowie reprodukcyjne i zmniejszenie liczby nieplanowanych ciąż poprzez zapewnienie pacjentkom odpowiedniej opieki i edukacji. Jednak, idąc za słowami farmaceutów, wiele jeszcze do dopracowania.

Tabletka „dzień po” nie jest lekiem poronnym

Octan uliprystalu zapobiega ciąży poprzez hamowanie lub opóźnianie owulacji, co uniemożliwia zapłodnienie. Nie jest to środek poronny i nie ma dowodów naukowych, że utrudnia zagnieżdżenie zarodka. Tabletka zawierająca octan uliprystalu jest bezpieczna, gdy stosuje się ją zgodnie z przeznaczeniem i zaleceniami.

Statystyki

W Polsce rocznie wystawia się i realizuje między 250 a 300 tysięcy recept na antykoncepcję awaryjną. Najwięcej takich zrealizowanych recept było w grupach wiekowych 18-25 lat oraz 25-35 lat. Tylko około 1-2% wszystkich recept było wystawianych i realizowanych przez pacjentów w wieku 15-18 lat, a skala zjawiska w grupie poniżej 15 lat jest marginalna.

CZYTAJ TEŻ: 

- co 24 miesiące, jeśli nie miały zdiagnozowanej wcześniej złośliwej zmiany nowotworowej w piersi

- co 12 miesięcy, jeśli zakończyły leczenie raka piersi i 5-letni proces monitorowania po zakończonym leczeniu

- co 12 miesięcy, jeśli po 5 latach od leczenia chirurgicznego raka piersi  pozostają w trakcie uzupełniającej hormonoterapii (HT)

Wyłączone z programu są kobiety objęte „Opieką nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka piersi lub raka jajnika” lub „Kompleksową opieką onkologiczną nad świadczeniobiorcą z nowotworem piersi”.  

Przy określeniu wieku należy wziąć pod uwagę rok urodzenia. Badanie w programie można wykonać w dowolnej lokalizacji, niezależnie od swojego miejsca zamieszkania i bez skierowania lekarskiego.

LUX MED zaprasza do mobilnej pracowni mammograficznej:

Karczew  – 12  lipca w godzinach od 8.30 do 14.00 przy Ochotniczej Straży Pożarnej, Rynek Zygmunta Starego 35

Badajmy się regularnie i dbajmy o swoje zdrowie

Mammografia jest najbardziej czułym i specyficznym badaniem w zwalczaniu raka piersi. Pozwala na wykrycie zmian, których nie można zaobserwować podczas samokontroli piersi. Wczesne wykrycie nowotworu umożliwia natychmiastowe, skuteczne leczenie i daje niemal 100 % gwarancję powrotu do zdrowia.

W przypadku wykrycia nieprawidłowości udział w programie zapewnia szybką ścieżkę diagnostyki i leczenia, a dzięki stałemu monitoringowi usprawniamy kontakt z placówkami prowadzącymi dalszą diagnostykę i przyspieszamy ewentualne konieczne leczenie.

Rejestracja pod nr tel. 22 880 90 80 (*3)

W celu weryfikacji uprawnień do badania przed połączeniem telefonicznym prosimy przygotować dowód osobisty. Na badanie prosimy zabrać ze sobą zdjęcia lub płyty CD  z poprzednich mammografii, o ile nie były one wykonane w pracowni LUX MED. Prosimy o stawienie się na badanie w czasie wyznaczonym podczas rejestracji.

Więcej informacji na temat mammografii, Programu Profilaktyki Raka Piersi i innych badaniach z zakresu diagnostyki obrazowej znajdziecie Państwo na stronie www.luxmed-diagnostyka.pl

UM Karczew

Akcja będzie trwała od godziny 9.00 do godziny 13.00. Tradycyjnie, jak podczas poprzednich akcji wymagane jest zapisanie się na konkretną godziną. Zapisów można dokonać w czwartek i piątek poprzedzający akcję pod nr tel. 505 409 078 - w godzinach 18.00 - 19.00.

Każdego roku dla wielu setek tysięcy ludzi jedynym ratunkiem jest transfuzja krwi. Dawcy Krwi z terenu Karczewa i miejscowości leżących w pobliżu naszego miasta zawsze chętnie biorą udział w akcjach krwiodawstwa.

Pamiętajmy, że każdy swoją krwią może uratować zdrowie lub życie drugiemu człowiekowi.

KTO MOŻE ODDAĆ KREW?

Każdy, kto spełnia poniższe warunki:

• jesteś w wieku od 18 do 60 lat;
• ważysz minimum 50 kg;
• cieszysz się dobrym zdrowiem;
• posiadasz przy sobie dowód tożsamości (dowód osobisty lub paszport).

Dzień przed oddaniem krwi zrezygnuj ze spożywania alkoholu i palenia papierosów. W dniu oddania krwi zadbaj o lekkie i pożywne śniadanie, ale także o dobre nawodnienie organizmu. Lepsze od kawy będą: woda mineralna i soki owocowe. Nie przeciążaj się zbytnio i zrezygnuj ze zbyt dużego wysiłku fizycznego.

KTO NIE MOŻE ODDAWAĆ KRWI?

To m.in. osoby po świeżych, drobnych zabiegach chirurgicznych, jak np. usunięcie zęba. To także osoby przeziębione i będące mniej niż dwa tygodnie po ustąpieniu objawów. Inne infekcje również wykluczają.

Trzymaj poziom Hemoglobiny!

Jedną z najczęstszych przyczyn niedopuszczenia do oddania krwi jest zbyt niski poziom hemoglobiny. Aby tego uniknąć, stosuj dietę bogatą w żelazo. Ten cenny pierwiastek znajdziesz m.in. w płatkach zbożowych, ciemnym pieczywie, ale przede wszystkim w polędwicy wołowej, salami, wątróbce czy kaszance. Dobre będą ryby, jak sardynki czy łosoś, ale też warzywa. Tu z kolei postaw na buraki, szpinak i korzeń pietruszki. Są też bogate w żelazo przekąski: czekolada, kakao, migdały i orzechy ziemne. Wchłanianie żelaza ułatwia witamina C.

CZYTAJ TEŻ:

Głównym realizatorem zadania będzie Środowiskowy Dom Samopomocy w Otwocku przy ul. Pułaskiego 5a – placówka wsparcia dziennego o zasięgu powiatowym dla osób przewlekle chorujących psychicznie we współpracy z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Otwocku oraz Domem Pomocy Społecznej „Anielin”.

W ramach tego zadania zrealizowane zostaną następujące działania:

• 11 warsztatów szkoleniowo – edukacyjnych każdy po 3 godziny dla zróżnicowanych grup odbiorców: dzieci w wieku przedszkolnym, dzieci w wieku szkolnym, młodzież szkolna, w tym z placówek opiekuńczo – wychowawczych, dorosłe osoby chorujące psychicznie, kadra pracująca na co dzień z osobami w kryzysach psychicznych,
• „Kryzysownik” - publikacja w ilości 1500 egzemplarzy na temat zdrowia psychicznego i możliwościach uzyskania wsparcia w tym zakresie,
• nieodpłatny, ogólnodostępny punkt konsultacyjny działający w każdy poniedziałek; począwszy od 13 maja do 31 października  2024 roku w godzinach od 16.00 do 18.00 
  w Środowiskowym Domu Samopomocy w Otwocku ul. Pułaskiego 5a, tel. 22 779-34-12,
• 3-dniowy wyjazd szkoleniowy „Zanurzenie w doświadczeniu” dla 20 dorosłych uczestników warsztatów i ich rodzin, z udziałem osób z doświadczeniem kryzysu psychicznego,
• powiatowe obchody Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego w dniu 10 października 2024 roku.

Na realizację zadania powiat otwocki uzyskał wsparcie finansowe ze środków Samorządu Województwa  Mazowieckiego w wysokości 83 648,00 złotych. 

CZYTAJ TEŻ:

Turnus rehabilitacyjny  dla dzieci z chorobami układu ruchu zostanie zorganizowany w Centrum Rehabilitacji Rolników KRUS. 

Turnus odbędzie się w Horyńcu Zdroju w okresie od 23 czerwca do 13 lipca 2024r.

Rodzice nie ponoszą odpłatności za pobyt i transport dziecka.

Uczestnicy turnusów rehabilitacyjnych mają zapewnione  całodzienne wyżywienie, całodobową opiekę lekarsko-pielęgniarską oraz indywidualny program rehabilitacyjny. Opiekę nad dziećmi sprawuje wykwalifikowana kadra pedagogiczna.

Kwalifikacja dzieci na rehabilitację leczniczą w ramach Centrów Rehabilitacji Rolników.

Podczas kwalifikowania dziecka do leczenia rehabilitacyjnego lekarz ocenia:

• Stan zdrowia dziecka.
• Przebieg choroby będącej wskazaniem do rehabilitacji leczniczej w ramach CRR.
• Zdolność dziecka do samoobsługi i samodzielnego przemieszczania się.

Pierwszeństwo w skierowaniu na turnusy mają dzieci posiadające orzeczenie o niepełnosprawności (do wniosku należy dołączyć kopię orzeczenia  o niepełnosprawności).

Podstawą skierowania dziecka jest wniosek o rehabilitację leczniczą/turnus regeneracyjny stanowiący załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie warunków rehabilitacji leczniczej i turnusów regeneracyjnych  (Dz.U. z 2022 r. poz. 2757). Do wniosku obligatoryjnie powinny zostać dołączone:

• formularz z dodatkową informacją o stanie zdrowia dziecka 
• formularz dotyczący informacji podawanych w przypadku pozyskiwania danych osobowych od osoby, której danej dotyczą 
• oświadczenia rodzica/opiekuna dotyczącego zgody na udzielenie wszelkiej pomocy przedmedycznej   i medycznej w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia dziecka w trakcie podróży na turnus rehabilitacyjny do CRR KRUS oraz w drodze powrotnej.

Wnioski z załączeniami można pobrać w Oddziale i Placówkach Terenowych KRUS oraz ze strony internetowej www.krus.gov.pl. Wnioski wypełnione przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza specjalistę w leczeniu, którego pozostaje dziecko wraz z wypełnionymi załącznikami należy złożyć w Placówkach Terenowych KRUS do 15 maja 2024 r.

Szczegółowych informacji udzielają pracownicy ds. rehabilitacji w PT  KRUS w Siedlcach  

tel. 25 640 46 57 lub 25 640 46 17

PT KRUS w Siedlcach

ul. Brzeska 39

08-110 Siedlce

e-mail:siedlce@krus.gov.pl

CZYTAJ TAKŻE:

Jest to związane przede wszystkim ze zmianami w środowisku oraz z rosnącym zanieczyszczeniem powietrza, które jest czynnikiem sprzyjającym rozwojowi alergii. Większość naszych pacjentów ma objawy w momencie narażenia na alergeny, czyli pyłki traw, pyłki drzew, chwasty, pleśnie, sierść zwierząt, roztocza kurzu domowego i całą gamę alergenów pokarmowych. 

Jakie mamy dziś możliwości leczenia alergii?

Współczesne leczenie składa się z dwóch elementów. Leczenie objawowe, które polega na zażywaniu leków redukujących występujące dolegliwości, i leczenie przyczynowe, które polega na usunięciu przyczyny która wywołuje objawy czyli na unikaniu alergenów. Ale proszę sobie wyobrazić unikanie alergenów kurzu – jest to praktycznie niemożliwe. Mieszkając w Polsce, trudno jest też uniknąć pyłków traw. Mam pacjentów, którzy w sezonie pylenia przenoszą się np. do Egiptu czy Dubaju i w ten sposób unikają kontaktu z alergenem, ale bądźmy szczerzy – większość osób nie może sobie na to pozwolić.
Drugim wyjściem jest odczulanie – tzw. immunoterapia swoista. To metoda, która polega na wytworzeniu tolerancji na alergeny, które nas uczulają. A to – podobnie jak sama alergia – nie powstaje z dnia na dzień. Wytworzenie tolerancji  na uczulajacy alergen, a potem wytworzenie pamięci immunologicznej wymaga czasu. Optymalnie 5 lat, ale widzimy, że niektórzy pacjenci już w trakcie odczulania  po roku czy po 2 latach  nie mają żadnych dolegliwości. Gdy  jednak przestajemy ich odczulać, dolegliwości często powracają. 

Jakie metody odczulania są obecnie dostępne w Polsce?

Mamy dwie wiodące metody: immunoterapię podskórną i podjęzykową. W przypadku podskórnej pacjent ma dwie możliwości, tzw. odczulanie całoroczne –  podawanie leku co miesiąc, po dojściu do dawki podtrzymujące i tzw. odczulanie przedsezonowe. W tym drugim przypadku pacjent przychodzi przed sezonem częściej, bo co tydzień przez dwa miesiące – czyli też to jest osiem wizyt, tylko w innym rozkładzie. W przypadku alergenów całorocznych możliwe jest tylko odczulanie całoroczne.

Druga metoda odczulania to immunoterapia podjęzykowa i to jest nowość. Kilkanaście lat temu opublikowano szereg prac, które wykazały skuteczność immunoterapii podjęzykowej i dziś jest ona szeroko dostępna. W zależności od preparatu pacjent może przyjmować ją w formie kropelek lub tabletek podjęzykowych. Niektóre z nich są dla dzieci i młodzieży do 18. roku życia w pełni refundowane, natomiast niestety powyżej tego wieku trzeba za te leki płacić – warto więc pomyśleć o odczulaniu wcześniej.

Leczenie trwa kilka lat – czy można w jednym sezonie brać tabletki, a w drugim krople? Czy jednak nie powinno się tego zmieniać w trakcie terapii?

Terapia podjęzykowa dostępna jest od niedawna, więc nie mamy jeszcze jednoznacznych doświadczeń i odpowiedzi na wszystkie pytania.  W praktyce stosujemy zamianę kropli na tabletki i odwrotnie co po części związane jest z dostępnością szczepionek na rynku.

A więc zapewne nie powinno się także mieszać rodzajów odczulania, czyli w jednym roku podawać podskórnie, w drugim podjęzykowo?

Nie chodzi o to, czy się nie powinno – po prostu nie wiemy tego, bo nikt takich badań jeszcze nie zrobił. Znamy miliony alergenów, ale szczepionki mamy tylko na nieliczne z nich. Mamy dane, że są one rzeczywiście skuteczne. Jednak do tej pory tak naprawdę nie mamy skutecznych szczepionek np. przeciwko alergenom pokarmowym. Na świecie pojawiły się szczepienia na orzeszki ziemne, ale ponieważ w Polsce alergia na orzeszki ziemne jest bardzo rzadka i udaje się ich unikać – u nas tych szczepionek nie stosujemy. W niektórych krajach orzeszki są powszechnie stosowane, ale w Polsce nie mamy tego problemu.

Możemy spodziewać się jakichś nowości w najbliższym czasie?

Oczywiście trwają prace nad nowymi generacjami szczepionek. Proszę pamiętać, że immunoterapia na alergeny to tak naprawdę rozwinięcie szczepień ochronnych przeciwko wirusom. Pierwsze były szczepionki przeciwko ospie, potem była immunoterapia. Pierwsza publikacja na ten temat ukazała się 120 lat temu, więc jest to metoda stara i uznana. Natomiast ewolucja immunoterapii doprowadziła chociażby do terapii biologicznych, które stały się bardzo powszechne. Stosowane są w wielu chorobach przewlekłych, ostatnio także przez chorych onkologicznie. Immunoterapia jest niesłychanie skuteczną metodą i moim zdaniem w wielu nowotworach powinna być leczeniem pierwszego rzutu, a nie być stosowana dopiero, kiedy już wszystko inne zawodzi. Również w alergologii przez wiele lat po immunoterapię sięgano na samym końcu, kiedy już nic nie pomagało, ale na szczęście jakiś czas temu kompletnie zmieniliśmy swoje myślenie i dzisiaj często od niej zaczynamy leczenie co niezwykle poprawiło wyniki leczenia. 

Czy jesteśmy w stanie wyleczyć się z alergii?

Dziś już tak, choć bywa to mozolne. Wstępne badania pokazują, że najnowsze szczepionki, które jeszcze są opracowywane – specjalnie koniugowane i przygotowywane w zupełnie nowy sposób – będą jeszcze bardziej skuteczne od tych dostępnych dzisiaj. Według wyników badań wystarczy 10 iniekcji w życiu, aby odczulić chorego na dany alergen. Jeśli to się potwierdzi, to będzie kolejny przełom, bo bardzo ułatwi pacjentom leczenie i skróci jego czas, a przy tym zwiększy skuteczność terapii.

Wracając do tego, czym dysponujemy teraz – na co możemy się odczulić, stosując terapię podjęzykową?

Jeśli chodzi o szczepionki podjęzykowe, obecnie mamy w Polsce dostępne szczepionki na pyłki traw, pyłki drzew (brzozę) i roztocza kurzu domowego, pleśnie sierść kota. Są one bardzo dobrze przebadane i bardzo skuteczne. Przyjmuje się je w warunkach domowych poza pierwsza dawką, która zawsze musi być przyjęta w obecności lekarza. Szczepionki podjęzykowe stosuje się  kiedy pacjenci obawiają się zastrzyków lub nie mają czasu na co miesięczne wizyty w poradni alergologicznej.  Problemem tych szczepionek jest to, że muszą być brane codziennie, systematycznie. Nie można opuścić dawki, co dla niektórych stanowi problem, bowiem zmniejsza to skuteczność szczepionki.  Tego typu leczenie wiąże się również z tym, że przyjmuje się alergen, więc ma się przez jakiś czas nieprzyjemne doznania, np. uczucie swędzenia błony śluzowej jamy ustnej i gardła czy lekki obrzęk ust. Dlatego przy immunoterapii podjęzykowej zaleca się, aby brać na stałe leki antyhistaminowe, żeby zmniejszyć te objawy niepożądane, nawet jeżeli jest to poza sezonem alergicznym.

Jak długo trwa takie odczulanie?

Są różne schematy – my najbardziej lubimy te pełne, czyli pięć lat odczulania podskórnego całorocznego albo trzy lata całorocznego w przypadku immunoterapii podjęzykowej. Jest także schemat czteromiesięczny, tzw. okołosezonowy, powtarzany przez trzy do pięciu kolejnych lat.
Dla wielu rodziców i ich dzieci odczulanie poprzez wielokrotne zastrzyki było nie do przyjęcia. Teraz, kiedy pojawiła się możliwość odczulania doustnego, korzysta z tej opcji dużo więcej osób. Jakie są społeczne korzyści tak nowoczesnego sposobu odczulania?
Już wyraźnie to widać, że alergicy biorą mniejsze ilości sterydów, rzadziej bywają u lekarza, mają mniej dolegliwości – i to nie tylko tych wywołanych alergenem, ale też mniej infekcji wirusowych. Po prostu są zdrowsi. Dlatego warto jest się odczulać.

Czytaj także: 

Przed przystąpieniem do badania Panie wypełniają specjalnie opracowane ankiety, które zawierają informacje pozwalające na dokonanie pełniejszej oceny zdjęć przez lekarzy. Jedno badanie obejmuje wykonanie 4 projekcji (po dwie projekcje na każdą pierś).

Badania w Wawrze odbędą się 4 marca, 4 kwietnia  oraz 3 czerwca 2024 roku w godzinach od  9-17 w mammobusie na parkingu za urzędem Dzielnicy Wawer.

Bezpłatnymi badaniami mammograficznymi objęte są Panie od 45 do 74 roku życia.

Rejestracja telefoniczna: 58 767 34 55 lub 58 767 34 44.

Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Warszawie w najbliższym czasie zaplanowało dwie akcje krwiodawstwa w Otwocku, obydwie w godzinach 9:00-13:00, w mobilnym punkcie poboru krwi (krwiobusie):

20 lutego 2024 r. - na parkingu przy teatrze im. S. Jaracza, od ul. Hożej), stanie mobilny punkt poboru krwi. Krew będzie można oddać w godzinach.

1 marca 2024. - krwiobus będzie stał na parkingu przy ul. Filipowicza 9 (obok LO nr I), RCKiK w Warszawie zastrzega sobie możliwość wprowadzenia zmian w planie akcji krwiodawstwa na każdym etapie jej realizacji. 

Obowiązują zapisy. Zgłoszenia należy przesyłać na adres e-mailowy: kultura@otwock.pl, podając swoje imię, nazwisko i numer kontaktowy. Liczba krwiodawców jest ograniczona do 50, jeżeli chętnych będzie więcej otwarta zostanie lista rezerwowa.

Kto może przyłączyć się do akcji? 
Krew może oddać osoba pomiędzy 18 a 65 rokiem życia, która waży co najmniej 50 kg i cieszy się dobrym zdrowiem. Pomyślnie trzeba też przejść kwalifikację do pobrania, w czasie której koniecznie należy poinformować personel o wszystkich schorzeniach, w tym przewlekłych, zabiegach i operacjach, a także przyjmowanych lekach. Każdy dawca ma też wykonywane podstawowe badanie krwi.

Oddanie krwi trwa kilka minut, pobierane w tym czasie jest 450 ml płynu, który szybko się regeneruje. Wszystko obydwa się w komfortowych warunkach, a także pod opieką zespołu Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Po pobraniu wystarczy tylko chwilowy odpoczynek i można wrócić do codziennych czynności.
Pobrana w czasie zbiórek krew, podawana jest osobom m.in. po wypadkach, w czasie zabiegu operacyjnego, z zaburzeniami krzepnięcia, po urazach czy oparzeniach, a także osobom z chorobami nowotworami, w tym dzieciom. Mówiąc wprost – ratuje zdrowie i życie.

Przed wizytą w mobilnym punkcie trzeba się jednak przygotować.
Dzień wcześniej zaleca się wypicie min. 2 litrów płynów (woda, soki), co jest konieczne do uzyskania właściwego ciśnienia w naczyniach krwionośnych. Trzeba też dobrze się wyspać i zjeść lekkie śniadanie, najlepiej bez tłuszczów pochodzenia zwierzęcego.

Oczywiście, nie ma takiej choroby jak insulinooporność. Jest to pewien mechanizm adaptacyjny naszego organizmu do nadmiernego gromadzenia energii w ciele w postaci tłuszczu. Gdy coś zjemy, trzustka wydziela insulinę, która jest hormonem, a sens jego działania jest taki, że jest informacją. Krąży w krwioobiegu po całym organizmie i łączy się z niemal wszystkimi komórkami i daje im sygnał do wchłaniania glukozy. Łączy się w miejscu nazywanym receptorem, składającym się z czterech podjednostek białkowych – działa to jak klucz i zamek. Insulina otwiera komórki dla glukozy, łączy się z zamkiem, czyli tym receptorem, sama będąc kluczem. Dla komórki jest to sygnał, żeby do błony komórkowej wysłać z wewnątrz komórki białka transportujące glukozę, one łączą się z błoną komórkową, łapią glukozę, która jest w dużej ilości po jedzeniu na zewnątrz komórki. Wciągają glukozę do środka komórki i tam jest zamieniana na energię. Jeden gram glukozy daje cztery kalorie.

Kiedy glukozy jest dużo, bo coś zjemy, ale jej nie spalamy, gdyż nie potrzebujemy w danej sytuacji, czyli np. siedzimy przed komputerem, telewizorem, prowadzimy samochód i jemy słodką bułkę albo owoce, i cukier zawarty w tych pokarmach nie musi być od razu spalony na potrzeby organizmu, to komórki pod wpływem działania insuliny wchłaniają tę niepotrzebną na bieżące potrzeby organizmu ilość glukozy i bardzo szybko zamieniają w tłuszcz, w ciągu kilkudziesięciu minut. Tłuszcz zaś jest przechowywany w komórkach tłuszczowych, w wątrobie na czasy, kiedy jedzenia nie będzie. I jeżeli nie jemy, pojawia się głód, to wówczas organizm sięga po zapasy energii zgromadzone w postaci tłuszczu i go powoli spala.

A my przecież cały czas coś jemy i jemy…

… i komórki robią się coraz większe, bo przybywa w nich tłuszczu. Wbrew powszechnej opinii komórka może być bardzo duża i widoczna gołym okiem, bo kurze jajo to jedna komórka, również strusie jajo to jedna komórka. Jak ktoś robi się otyły, jego komórki tłuszczowe powiększają się od ilości nagromadzonego tłuszczu – od tego człowiek robi się większy. Jednakże komórka ma taki mechanizm, że jeśli ma w sobie dużo energii, w pewnym momencie nie chce jej więcej. Jeśli będzie ją wchłaniała stale, człowiek będzie rósł jak baobab. Gdy zdarzy się, że człowiek jest pozbawiony tego mechanizmu, wówczas tyje niemal w nieskończoność. Najtęższy człowiek świata ważył prawie 700 kg - jest odnotowany w księdze rekordów Guinnessa. Gdy jechał do szpitala, gdzie umarł, trzeba było wybić ściany, żeby go za pomocą dźwigu w wozie strażackim wyjąć z mieszkania i przetransportować do szpitala. To był człowiek, u którego komórki mogły rosnąć w nieskończoność, nie broniły się przed działaniem insuliny i wchłaniały glukozę bez przerwy i zamieniały ją w tłuszcz.

A jak to odbywa się u ludzi zdrowych?

Ludzie zdrowi najpierw tyją, bo gromadzą niespalony tłuszcz, po czym komórki zaczynają uruchamiać mechanizmy insulinooporności. Tu mówimy o komórkach tłuszczowych i wątrobowych, które zaczynają opierać się działaniu insuliny, żeby nie rosnąć w nieskończoność, żeby nie wchłaniać glukozy. Organizm na to reaguje, ponieważ jesteśmy zaprogramowani do posiadania stałego poziomu cukru we krwi w bardzo wąskiej normie: 60-70 do 110, 120 mg/dl – tyle ma zdrowy człowiek. Bez względu na to, co zje, ile się będzie ruszał, ile spalał glukozy, ten poziom jest ciągle utrzymywany. To trochę jak prąd stały, który płynie od baterii do żarówki – jest stały poziom glukozy we krwi, stały dostęp do takiej ilości energii ma każda komórka naszego organizmu. Gdy tyjemy i cukier przestaje być wchłaniany w odpowiednim tempie np. przez komórki tłuszczowe, wówczas rośnie jego stężenie we krwi. To jest sygnałem dla trzustki, żeby wydzielać więcej insuliny, żeby zbombardować komórki obwodowe i zmusić je jednak do wchłonięcia glukozy. W dużym uproszczeniu: jednym z mechanizmów, za pomocą którego te komórki bronią się, jest chowanie receptorów dla insuliny, czyli takich struktur białkowych zlokalizowanych na błonie komórkowej, z którymi insulina łącząc się, daje sygnał komórce do wchłaniania glukozy. Sama insulina jest aktywna jako cząsteczka, „żyje” tylko parę minut. Jeśli nie zdąży znaleźć swojego receptora, rozpada się. Aby zatem zmusić komórki opierające się działaniu insuliny do wchłaniania glukozy tak, aby jej poziom we krwi był nadal prawidłowy, trzustka produkuje coraz więcej insuliny. A produkuje jej tak dużo, żeby któraś z cząsteczek jednak znalazła receptor i połączyła się z nim. Póki tej insuliny jest odpowiednio dużo i komórki są „zmuszane” do wchłaniania glukozy, póty stężenie cukru we krwi jest cały czas prawidłowe, ale rośnie poziom insuliny. I to właśnie nazywamy insulinoopornością. Czyli jest to sytuacja, w której uzyskanie prawidłowego poziomu cukru we krwi wymaga większego stężenia insuliny. Nie jest to choroba, tylko synonim nadwagi lub otyłości.

Czyli wszyscy otyli są insulinooporni?

Tak, są mniej lub bardziej insulinooporni. Te cztery duże brzuchy na plaży, od których pani zaczęła rozmowę, to otyłość trzewna. Ci panowie mogą mieć prawidłowy cukier, nie mieć cukrzycy, ale poziomy insuliny będą mieli pod sufit.

A jak mierzy się poziom insuliny?

Tak naprawdę pomiar insuliny we krwi nie jest nam - lekarzom do niczego potrzebny, na podstawie poziomu insuliny nie podejmujemy żadnych decyzji terapeutycznych u osób otyłych lub w cukrzycy. Ale insulina jest nagminnie oznaczana na czczo i w doustnym teście obciążenia 75 g glukozy. Normy jednakże opracowano jedynie dla wartości na czczo. Norma po godzinie czy dwóch od spożycia tak dużej ilości glukozy nie istnieje - u zdrowego człowieka ma się wydzielić tyle insuliny, ile potrzeba, żeby poziom cukru był prawidłowy. I to te czasami wysokie poziomy insuliny w tym teście – a jej ilość potrafi wzrosnąć w ciągu godziny ponad stukrotnie – niepokoją lekarzy i pacjentów i powodują rozpoznanie „insulinooporności”, podczas gdy tak naprawdę mamy do czynienia z mechanizmem adaptacyjnym organizmu do nadmiaru zgromadzonego w ciele tłuszczu. Insulinooporność poza tym jest stanem zmiennym. W stresie, jak człowiek zdenerwuje się, w organizmie wydziela się adrenalina. Dla organizmu to sygnał, że trzeba uciekać przed zagrożeniem. Organizm wtedy od razu robi się insulinooporny, żeby nie wchłaniać glukozy - ona ma zostać we krwi, bo będzie potrzebna energia dla mięśni do ucieczki. Za to odpowiada andrenalina. Ona po to podnosi poziom cukru we krwi, żeby mięśnie miały energię do uciekania. Serce szybciej bije, więc też musi mieć więcej glukozy.

Czyli to taki pierwotny mechanizm przetrwania?

Tak. Poza tym w okolicach miesiączki organizm kobiety robi się bardziej insulinooporny. To się zmienia w zależności od emocji.

Czy więc szeroko pojęty stres wpływa na insulinooporność?

Tak, ale zdrowy człowiek ma to tak ustawione, że cukier zawsze będzie w normie, a insuliny wydzieli się tyle, ile potrzeba, żeby zmusić komórki do pochłaniania glukozy. Jeśli w pewnym momencie trzustka przestaje produkować odpowiednią ilość insuliny, komórki nie dają rady wchłonąć cukru i rozwija się cukrzyca typu 2. Tak więc samo zjawisko insulinooporności pozwala nam nie tyć w nieskończoność. Jego elementem jest zwiększone stężenie insuliny.

To jaki błąd intelektualny popełniają lekarze, diagnozując u pań insulinooporność? Swoją drogą za tą nazwą dziś kryje się potężny biznes: zarabiają głównie dietetycy.

Kobiety z rozpoznaną „insulinoopornością” to najczęściej osoby otyłe. Trafiają one do ginekologa-endokrynologa i mówią: gruba jestem, a nic nie jem; dlaczego. Lekarz oznacza im stężenie insuliny we krwi i stwierdza: ma pani wysoki poziom insuliny, i to dlatego więc jest pani otyła, ma pani ciężką insulinooporność. I odsyła do diabetologa. I to jest przykład błędnego myślenia. Ta pacjentka ma chorobę zwaną nadwagą lub otyłością. To nie jest insulinooporność! To insulinooporność jest skutkiem otyłości, a nie na odwrót. To tak jakby otyła pacjentka przyszła do mnie, a ja powiedziałbym: uuu, jest pani chora na powiększony obwód brzucha. Będziemy panią leczyć na ten za duży obwód brzucha. Takie omowne nazywanie problemu jest bez sensu. Chorobą jest otyłość, a nie insulinooporność. Kropka. Insulinooporność należy do obrazu otyłości - u jednych jest większa, u innych mniejsza - to jest mocno zmienna cecha u ludzi. Norma insuliny na czczo wynosi od 3 do 25 mikrogramów jednostek insuliny w mililitrze osocza. Człowiek otyły będzie miał na czczo 30 albo 40, bo aż tyle potrzebuje, żeby komórki zjadały glukozę w odpowiednim tempie i żeby cukier był w normie. I to jest prawdziwy mechanizm insulinooporności. Natomiast mechanizm rozpoznawania insulinooporności to desperacka próba wyjaśniania otyłej przeważnie pacjentce, dlaczego jest otyła i nie może schudnąć. Mówi się: ma pani wysokie poziomy insuliny, a ona sprzyja syntezie wszystkiego i odkładaniu się tłuszczu, więc dlatego nie może pani schudnąć. Rzeczywiście, tak insulina działa, ale to nie dlatego nie można schudnąć. Otyłość to ciężka, przewlekła choroba, bardzo trudna do leczenia. Insulinooporność zaś sama w sobie chorobą nie jest, jest co najwyżej jej objawem, którego zresztą ogóle nie potrzeba oceniać czy mierzyć. Otyłość widać gołym okiem, i nie jest ona skutkiem insulinooporności, a jej przyczyną.

Eureka, teraz już rozumiem - insulinooporność jest skutkiem nadwagi i otyłości, a nie jej przyczyną! Czyli jest zaburzeniem całkowicie dietozależnym. Jeśli więc prawidłowo odżywiamy się, zmniejszamy masę ciała, od razu lepiej czujemy się i zwiększamy wrażliwość komórek na insulinę.

Tak jest. A dowodem na słuszność tej teorii jest fakt, że jak człowiek schudnie nawet trochę, czyli komórki obładowane tłuszczem odtłuszczą się, to chętniej wchłaniają glukozę. Każdy człowiek otyły, który cukier ma nawet w górnych granicach normy, jeśli trochę schudnie, cukier obniża się do dolnych granic, a więc jest to stan odwracalny pod warunkiem, że uda się zmniejszyć masę ciała. Obniżają się też poziomy insuliny.

Z naszej rozmowy wypływa smutny wniosek - medycyna w takim wydaniu prowadzi nas na manowce, bo insulinooporność to rozpoznanie zrobione na nieodpowiednio dobranych i przeprowadzonych badaniach diagnostycznych…

To może jeszcze raz powtórzę, nie ma takiej choroby jak insulinooporność.

 To skąd w ogóle koncepcja insulinooporności?

Są rzadkie choroby, uwarunkowane genetycznie, w przebiegu których insulina działa źle. Mogą być wady receptora dla insuliny, wady cząsteczki samej insuliny. One występują u osób szczupłych. W rzadkich chorobach genetycznych rzeczywiście więc można dopatrywać się elementu insulinooporności. Np. w pewnych chorobach człowiek prawie nie ma w ogóle tkanki podskórnej, jest skrajnie chudy, jest w związku z tym insulinooporny. Ale u niego działa inny mechanizm, to jest zaburzenie molekularne w dużym stopniu genetycznie determinowane. Zjawisko to zatem występuje także poza otyłością, a od jakiegoś czasu niektórzy tłumaczą rozwój otyłości obecnością insulinooporności, uzasadniając, że właśnie dlatego ktoś nie może schudnąć, bo jest insulinooporny. Jeszcze raz powtórzę: insulinooporność to skutek nadwagi, a nie jej przyczyna.

Wniosek: weźmy się za siebie, pod warunkiem, że nie cierpimy na otyłość olbrzymią, przy której już działają inne, skomplikowane mechanizmy.

W tej chwili zanim kogoś wyślemy do chirurga bariatrycznego, podejmujemy próbę – często bardzo skuteczną - leczenia otyłości analogami GLP-1. Te leki hamują łaknienie i bardzo skutecznie pomagają schudnąć i tym samym poprawiają wrażliwość na insulinę. My, diabetolodzy mówimy, żeby w ogóle nie mierzyć stężenia insuliny. To niczemu nie służy. Jeśli ktoś ma dobry cukier, nie ma znaczenia, że ma wyższy poziom insuliny. Ale jak ma już podwyższony cukier, trzeba to leczyć. Na wyższy czy niższy poziom insuliny nie dajemy leków.

Był szefem oddziału chirurgii w szpitalu żydowskim w Cincinnati w 1974 roku, kiedy opracował swoją technikę pierwszej pomocy, stosowaną przy zadławieniach. Jak tłumaczył, do prac nad tą techniką skłoniły go doniesienia o tysiącach wypadków śmiertelnych będących skutkiem zakrztuszenia.

Aby wykonać chwyt, należy objąć osobę dławiącą się od tyłu w pasie i ucisnąć okolice przepony, doprowadzając w ten sposób do wypchnięcia przez strumień powietrza ciała obcego tkwiącego w drogach oddechowych.

Ciekawostka

W 2016 roku sam Heimlich zastosował swój chwyt, ratując życie starszej kobiecie, która zadławiła się jedzeniem. Doszło do tego w jadalni w domu seniora, w którym mieszkał amerykański lekarz.

Droga postępowania w razie zadławienia

Najczęściej sam poszkodowany jest w stanie sobie pomóc w razie zadławienia – jest zalękniony, ale kaszle – w ten sposób próbując pozbyć się w naturalny sposób ciała obcego. Może być przy tym słyszalny świst podczas wdechu, czyli rodzaj wysokiego dźwięku przy próbie zaczerpnięcia powietrza.

Istotne jest, żeby sprawdzić, czy osoba, która doznała zadławienia, oddycha. Jeśli tak, nie należy nic robić, poza zachęcaniem jej do kaszlu.

Etapy pomocy w zależności od objawów:

Gdy ratowany wykazuje objawy słabnięcia albo przestaje oddychać lub kaszleć, trzeba przystąpić do uderzeń w plecy:

• Usunąć z jamy ustnej widoczne fragmenty ciał obcych lub luźne protezy zębowe;
• Stanąć z boku i nieco z tyłu od ratowanego;
• Podeprzeć jedną ręką klatkę piersiową ratowanego i nachylić go silnie ku przodowi tak, by przemieszczone ciało obce wydostało się na zewnątrz, zamiast przesunąć się dalej w głąb dróg oddechowych;
• Wykonać do pięciu silnych uderzeń pomiędzy łopatkami, używając do tego nadgarstka drugiej ręki. Celem takiego postępowania jest przemieszczenie ciała obcego za każdym uderzeniem, co oznacza, że nie zawsze wszystkie 5 uderzeń okaże się konieczne.

Jeśli ta metoda nie daje efektu, należy zastosować tzw. rękoczyn Heimlicha:

• Ustawić się za ratowanym i objąć go obydwoma kończynami górnymi na wysokości nadbrzusza;
• Pochylić go ku przodowi, by ciało obce wydostało się na zewnątrz, zamiast przesunąć się dalej w głąb dróg oddechowych;
• Zacisnąć rękę w pięść i umieścić ją pomiędzy pępkiem a dolną częścią mostka. Pięść uchwycić drugą ręką;
• Silnie pociągnąć splecione ręce do wewnątrz i ku górze. Powinno to doprowadzić do przemieszczenia się ciała obcego;

Jeśli nie doprowadziło to do usunięcia przeszkody, ponownie skontrolować jamę ustną, czy nie ma w niej widocznego ciała obcego, które można by dosięgnąć palcem. Wykonywać na przemian pięć uderzeń w plecy i pięć uciśnięć nadbrzusza.

Jeśli ratowany straci przytomność:

• Wezwać ambulans
• Wykonać dwa wdechy prosto w usta ratowanego
• Podjąć masaż serca

W takiej sytuacji należy kontynuować pośredni masaż serca i sztuczną wentylację do czasu przyjazdu ratowników.

Uwaga! Powyższe procedury stosowane są wobec osób dorosłych, które się zadławiły. Zostały opracowane na podstawie wytycznych opublikowanych na stronie Polskiej Rady Resuscytacji.

O co tyle hałasu?

Nie jest żadnym zaskoczeniem dla nikogo, że napoje energetyczne są uznawane za produkt szkodliwy dla zdrowia, szczególnie jeśli chodzi o najmłodszych konsumentów. Nie tylko zawierają taurynę i kofeinę, ale również ogromną ilość cukrów prostych (ale o tym za chwilę). Picie tego rodzaju napojów wśród młodzieży nie należało - czas przeszły być może jest w tej chwili już uzasadniony - wcale do rzadkości. Co więcej, ich smak poznawały już trzylatki. 

„(…) 2,1 proc. dzieci w Polsce w wieku 3-9 lat regularnie spożywało napoje energetyzujące, natomiast w przypadku młodzieży (w wieku 10-17 lat) było to odpowiednio 35,7 proc. chłopców i 27,4 proc. dziewcząt” - wynika z raportu przygotowanego przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – PIB i poświęconego sposobowi żywienia i stanu odżywienia populacji polskiej. Przytacza go projektodawca w uzasadnieniu do nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym.

Jeśli zaś chodzi o skutki zdrowotne spożywania „energetyków” wśród młodzieży to zwraca on dalej uwagę - za European Cardiac Arrhythmia Society – na powikłania sercowo-naczyniowe.

„Zaburzenia ze strony układu krążenia obejmują: zwiększony krótkotrwały wzrost ciśnienia krwi i częstość uderzeń serca oraz spadek mózgowego przepływu krwi z powodu spożytej kofeiny (Levy i wsp., 2019). Chociaż większość wymienionych zaburzeń wiązana jest ze spożyciem kofeiny, to inny składnik napojów energetyzujących – tauryna, ma także potencjalny wpływ na pracę serca poprzez modulację uwalniania wapnia. Co więcej, jej działanie nasila się, gdy tauryna i kofeina są przyjmowane razem (Baum i Weiss, 2001), co może stanowić problem, biorąc pod uwagę, że sama tauryna może zarówno podwyższać jaki obniżać ciśnienie krwi” – napisano w uzasadnieniu.

Co kryje puszka?

To nie tylko wspomniane składniki, czyli kofeina i tauryna, ale obok m.in. inozytolu, witamin z grupy B, substancji aromatyzujących, konserwujących i regulatorów również też cukry proste. W puszcze 250 ml znajdziemy nawet 27 gr węglowodanów (upraszczając to 5 łyżeczek cukru). Tymczasem zalecane przez Europejskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci spożycie cukrów wolnych przez dziewczynki w zależności od wieku nie powinno przekraczać 15-28 g (3,5-7 łyżeczek), a u chłopców: 16-37 g (4-9 łyżeczek). Przez cukry wolne rozumie się monosacharydy (glukoza, fruktoza, galaktoza) i disacharydy (sacharoza, maltoza, laktoza, trehaloza), które dodawane są do żywności w czasie produkcji lub przygotowywania potraw oraz cukry występujące w miodzie, sokach, koncentratach soków owocowych, syropach.

Czytaj także: 

SIDS (ang. sudden infant death syndrome) to nagły, nieoczekiwany zgon niemowlęcia, do którego doszło w czasie snu, a którego przyczyn nie wyjaśnia wywiad chorobowy, okoliczności zgonu (w tym oględziny miejsca zgonu) ani kompleksowe badanie pośmiertne. Innymi słowy – dochodzi do śmierci zdrowego niemowlęcia. Najczęściej taka sytuacja ma miejsce w pierwszych trzech miesiącach życia dziecka.

Jak zminimalizować ryzyko SIDS?

•  Dziecko należy zawsze układać do snu w pozycji na plecach.
      
• Niemowlę powinno być kładzione na brzuchu regularnie, ale tylko wtedy, gdy jest w stanie czuwania. Systematycznie należy zwiększać czas leżenia na brzuchu do 15–30   minut dziennie w wieku ok. 7 tygodni. Kiedy niemowlę leży na brzuchu, należy je obserwować, a nie pozostawiać same.
    
•  Ważny jest materacyk: aby zmniejszyć ryzyko uduszenia lub zaklinowania/uwięźnięcia, dziecko powinno spać na twardej, płaskiej i poziomej powierzchni.
      
• Niemowlęta przez co najmniej sześć pierwszych miesięcy życia powinny spać osobno, ale w pokoju rodziców, blisko ich łóżka.
      
• Z łóżeczka niemowlęcia na czas snu należy usunąć wszelkie miękkie przedmioty, takie jak poduszki, miękkie zabawki, narzuty, kołdry, nakładki na materace, włochate         materiały i luźną pościel (np. koce, niedopasowane prześcieradła).
      
• Dziecko (za wyjątkiem pierwszych dób życia, zwłaszcza gdy jest to wcześniak) nie powinno spać w czapeczce.
      
• Należy unikać przegrzewania dziecka.
      
• Ryzyko SIDS zmniejsza karmienie piersią – dobrze, by niemowlę było karmione wyłącznie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia.
      
• Okazuje się, że smoczek podczas snu czy drzemki zmniejsza ryzyko SIDS. Nie należy jednak podawać go dziecku na siłę – jeśli nie chce, może spać bez smoczka.
    
•  Ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej zwiększa narażenie na dym i nikotynę – zarówno w okresie płodowym (jeśli matka pali lub przebywa w dymie tytoniowym), jak i po       urodzeniu. Zarówno ciąża, jak i czas niemowlęctwa powinien być czasem abstynencji matki od alkoholu, marihuany, opioidów i innych narkotyków – ich zażywania przez   matkę zwiększa ryzyko SIDS u jej niemowlęcia.
    
• Okazało się, że domowe monitory sercowo-oddechowe nie sprawdziły się jako narzędzia do zmniejszania ryzyka SIDS. Mogą być natomiast wykorzystywane do innych celów.
      
• Okazało się też, że nie ma danych naukowych pozwalających zalecać owijanie niemowląt jako strategię zmniejszania ryzyka SIDS.

Czytaj także: 

Otyłość - choroba przewlekła

Błędnym jest założenie, że choroba otyłościowa wynika z nadmiaru spożywanego pożywienia. Nie bierze się w nim pod uwagę aspektu wydatkowania energii, a tutaj głównie o to chodzi. Jest to choroba przewlekła i wymaga długotrwałego leczenia.

- Moja obserwacja jest taka, że ilość pokarmu, który zjadam jest zazwyczaj większa aniżeli większości chorych na otyłość. Szczęśliwie ta choroba mnie omija, co też pokazuje, że stwierdzenie, że otyłość wynika z nadmiernego spożycia pokarmu nie jest do końca prawdziwe. Niewątpliwie jest to za każdym razem bilans energetyczny – spożycie względem wydatku energii – wyjaśnił ekspert.

I warto zdać sobie sprawę, że w wydatkowaniu energii chodzi nie tyle o aktywność fizyczną, co o energię życiową potrzebną do podtrzymania pracy naszych organów: serca, wątroby czy płuc.

- Obecnie wiemy, że choroba otyłościowa jest wynikiem zaburzeń neurohormonalnej regulacji spożycia pokarmu, czyli jest to choroba wynikająca ze złego funkcjonowania naszego organizmu – podsumował prof. Wyleżoł. 
Zaklinanie rzeczywistości: ruszaj się więcej w tej chorobie nie działa, bo ona będzie postępowała. Chorzy faktycznie są bezradni w obliczu tej choroby, nie mają wpływu na jej przebieg. Co więcej, przemysł spożywczy odgrywa bardzo negatywną rolę, jeśli chodzi o jej rozwój. Nie lada wyczynem jest znalezienie na półkach sklepowych produktów niskoprzetworzonych. Kolorowe opakowania sprawiają, że je się wręcz oczami.

- Dlaczego żywność nie jest w opakowaniach zielonym, żółtym, czerwonym z prostym napisem: jajko, mleko, czekolada? Kto ma czas, możliwości, samozaparcie, by czytać te informacje drobnym drukiem? – zastanawia się profesor. 
Wyliczył, że np. naturalny sok w litrze zawiera 600 kcal, a w ciągu roku, by przytyć 5 kg wystarczy codziennie dokładać 100 kcal.

Zdaniem eksperta, skończy się „czas mamienia”, jeśli przemysł spożywczy będzie musiał pokrywać koszty leczenia otyłości, a to miliardy złotych na leczenie samych jej powikłań. Jest ich około 200. Wystarczy wymienić wśród nich: nadciśnienie, cukrzycę typu 2 czy nowotwory.

Jak się leczy otyłość? 

Liczne badania pokazują, że chirurgia bariatryczna ratuje chorym życie (w Polsce operuje się zaledwie około 1 proc. chorych rocznie, czyli 5-6 tys. osób). Coraz częściej stosuje się też farmakoterapię.

 Ale uwaga: leki przeciwotyłościowe, które stały się „modne”, by zrzucić kilka kilogramów mogą w rzeczywistości doprowadzić do zaburzeń. Wypisywanie ich niezgodnie ze wskazaniem jest niebezpieczne.

- Za tym stoją ludzie, lekarze, którzy biorą odpowiedzialność za leczenie chorych i nie wyobrażam sobie, że lekarz bez wskazań przepisuje lek. Leki przeciwotyłościowe są na receptę! Chciałbym ostrzec tych, którzy decydują się na taki eksperyment, bo u tych osób rozwinie się choroba otyłościowa. Ich zażywanie prowadzić do zaburzeń neurohormonalnych regulacji spożycia pokarmów – podkreślił bariatra.

A jak doszło do rewolucji w leczeniu otyłości? Już w latach 70. bariatrzy zwrócili uwagę, że ilość i jakość jedzenia nie jest związana z siłą woli człowieka, ale wynikiem neurohormonalnej regulacji. Kwestią czasu było pojawienie się leków np. naśladujących działanie hormonu inkretynowego – glukagonopodobnego peptydu 1 (GLP-1) hamującego perystaltykę (spowalnia opróżnianie żołądka). W 2015 roku zarejestrowano pierwszy lek przeznaczony do leczenia otyłości oparty na tym hormonie. Obecnie testowanych jest kilkadziesiąt cząsteczek.

 - To jest absolutny przełom – podkreślił profesor.

Kiedy zaczyna się otyłość?

 Trudno tak naprawdę orzec. Są parametry, które mogą na otyłość wskazywać. To wskaźnik masy ciała BMI przekraczający pewną wartość.

- Z dużym przybliżeniem możemy mówić o otyłości, gdy wartość tego wskaźnika przekracza 30 jednostek – zauważył rozmówca. Jednak to nie wystarczy, bo dodatkowo u pacjenta musi występować nie tylko nadwaga, ale też nadmiar tkanki tłuszczowej, który zagraża życiu lub zdrowiu (definicja WHO). Jednak jest to definicja podstawowego objawu tej choroby. Zdaniem eksperta, w najbliższym czasie czeka nas spora rewolucja dotycząca samej definicji otyłości.

- Powinniśmy się koncentrować nad tym, jakie mechanizmy doprowadziły do nadmiernego nagromadzenia tkanki tłuszczowej w naszym organizmie. Na razie niewiele o nich wiemy. To czubek góry lodowej, który liznęliśmy. Mówiąc o spożyciu pokarmów, koncentrujemy się jedynie na energii, a tymczasem to dowóz wszystkich makro i mikroelementów – zaznaczył prof. Wyleżoł.

Przykład: wracamy po wysiłku fizycznym do domu i mamy ochotę na kiszone ogórki. To nic innego jak sygnał organizmu, że potrzebujemy sodu. A biologicznie rzecz ujmując – jak wskazał profesor – to hyponatremia, czyli stan obniżonego poziomu sodu w surowicy krwi.
 
- To „mam ochotę” to nic innego jak mechanizmy regulujące spożycie pokarmów i to nie tylko dotyczące ilości energii, ale i substratów, które dowozimy i które budują nasz organizm – podsumował.

Wystrzegajmy się pewnych epitetów

Ekspert przestrzegł przed używaniem pewnych epitetów w kontekście choroby otyłościowej, które bywają krzywdzące i stygmatyzujące chorych, bo to język kształtuje naszą świadomość, również o chorobie.

-  Będę tutaj bardzo krytyczny wobec tytułu naszej rozmowy („Otyły jak Polak – co dalej?” przyp.red.). Wykorzystam go, by zaznaczyć, żeby wszyscy, którzy mówią o chorych na otyłość unikali odprzymiotnikowego używania tego słowa, czyli „otyły”. To stygmatyzuje – podkreślił ekspert. Zauważył, że tak jak obecnie mówi się o chorych na schizofrenię, raka, tak powinno się mówić o chorych na otyłość, z otyłością.

 - Jeśli używa się takich określeń to – zdaniem prof. Wyleżoła – jest szansa na odmianę rzeczywistości tych chorych. Sprawienie, by nie zamykali się w sobie i szukali pomocy.
 
Podobnie używanie określenia „efekt jojo” wobec osób z otyłością nie jest na miejscu. Powinniśmy raczej mówić o postępie choroby otyłościowej albo nawrocie.

Wybór tak restrykcyjnego sposobu żywienia jest często podyktowany przekonaniami i wartościami, chęcią testowania nowych produktów, odchudzania, wyregulowania niektórych parametrów krwi, a także wprowadzenia większej ilości warzyw i owoców.

Zalety diety wegańskiej

Podstawą zdrowia i bezpieczeństwa jest dobrze zbilansowana dieta wegańska. Odpowiedni balans makroelementów może dostarczyć organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych – również białka, żelaza, witaminy B12 i omega-3, których często brakuje w dietach eliminacyjnych.

Wśród największych zalet tego sposobu żywienia, wymienia się:

•    Dbanie o zdrowe serce. Dieta wegańska pełna jest owoców, warzy, nasion, orzechów i błonnika, przez co pozbawiona jest szkodliwych tłuszczy, co zmniejsza ryzyko pojawienia się chorób serca.

•    Wsparcie w odchudzaniu. Duży udział roślinnych, niskokalorycznych produktów ułatwia utrzymanie prawidłowej masy ciała. Dodatkowo pozwala na dłuższe zachowanie sytości – głównie dzięki dużej podaży błonnika.

•    Źródło błonnika. To on wspiera trawienie, reguluje poziom cukru we krwi, utrzymuje prawidłową florę bakteryjną oraz wspiera metabolizm, zapobiegając zaparciom i wzdęciom.

•    Dostarcza witamin i minerałów, których może brakować w klasycznej diecie opartej na produktach odzwierzęcych. Aby się o tym przekonać warto zajrzeć na stronę: https://pysznafabryka.catering/.

Wady diety wegańskiej

Dieta wegańska jest też okraszona spekulacjami i krytyką, ze względu na swoją restrykcję i eliminację bardzo dużej ilości produktów. Dlatego też nie wszyscy powinni po nią sięgać. W grupie wysokiego ryzyka są zwłaszcza pacjenci z zaburzeniami odżywiania, kobiety w ciąży, kobiety karmiące i seniorzy.

Ważne jest więc spożywanie różnorodnych i pełnowartościowych produktów roślinnych, które pozwolą uniknąć niedoborów. Gdy jednak do niech dojdzie konieczne jest stosowanie czystych suplementów.

Wśród największych wad, wymienia się:

•    Ryzyko powstawania niedoborów. Dieta wegańska może być uboga w konkretne składniki odżywcze: witamina B12, żelazo, wapń, witamina D czy kwasy omega-3.

•    Niedobór białka. Produkty zwierzęce są zdecydowanie najlepszych źródłem pełnowartościowego białka, który z kolei ma wszystkie aminokwasy. Źródłem białka w diecie wegańskiej są wyłącznie produkty roślinne: orzechy, nasiona, soja oraz rośliny strączkowe.

•    Trudności kulinarne. Menu pozbawione nabiału może wymagać większej fantazji kulinarnej oraz poszukiwania smacznych (nierzadko droższych) alternatyw i zastępników. W tym elemencie pomóc może catering, dowożący posiłki wegańskie – https://pysznafabryka.catering/nasze-diety/vegan/.

•    Problem z zamawianiem posiłków w restauracjach i barach – pomimo rosnącego zainteresowania dietą wegańską, nadal wiele restauracji nie wprowadza alternatyw, które zastąpiłyby np. sery czy śmietanę.

Jeśli więc planujesz eliminację produktów odzwierzęcych – zadbaj o to, aby dania były zbilansowane, pełne białka i suplementów, które zapobiegłyby powstawaniu niedoborów. Nie zapomnij również o badaniach laboratoryjnych, wykonywanych zarówno przed, jak i w trakcie prowadzenia nowego sposobu żywienia. 

Czytaj także:

- W październiku zwracaliśmy uwagę na profilaktykę kobiet, szczególnie w zakresie raka piersi. W listopadzie z kolei mówimy o sprawach męskich. Zachęcamy do badań profilaktycznych przeciw rakowi prostaty i jąder. Mam apel do panów, aby dbali o swoje zdrowie. Często mężczyźni wstydzą się  wizyty u lekarza, dlatego wsparcie środowiska jest niezwykle istotne. Zachęcam do badań profilaktycznych – powiedziała minister zdrowia, Katarzyna Sójka.

Główne ryzyka pojawienia się raka prostaty to wiek, występowanie tego rodzaju raka w rodzinie, mutacja genów, otyłość, dieta wysokotłuszczowa oraz brak aktywności fizycznej. Zdrowy tryb życia zmniejsza szansę na zachorowanie, jednak go nie eliminuje całkowicie. Dlatego tak ważne jest, żebyśmy pamiętali o regularnych badaniach.

- Mężczyźni muszą zdawać sobie sprawę z zagrożenia. Istotne jest samobadanie, walka z fałszywym poczuciem wstydu, profilaktyka i ocena wyników badań przez specjalistów – zauważa Tomasz Szydełko, konsultant krajowy w dziedzinie urologii.

Zobacz także:

Duże zainteresowanie tą drugą „właściwością” leku spowodowało, że w aptece trudno było go kupić. Przy czym jest to lek na receptę. Można się domyślać, że wiele osób może nabywać go poza rynkiem aptecznym, zwłaszcza że lekarz nie powinien przepisywać recepty na ten lek, jeśli ktoś chce pozbyć się nadwagi. Kupowanie leków poza apteką jest zawsze ryzykowne.

Ale kilka dni temu GIF ostrzegł, że w niektórych krajach Unii Europejskiej, w legalnym łańcuchu dystrybucji, pojawiły się fabrycznie napełnione wstrzykiwacze, fałszywie oznaczone etykietami w języku niemieckim, jako produkt leczniczy Ozempic (jest on w formie zastrzyków). Jednocześnie zaznaczył, że na rynku polskim nie zidentyfikowano sfałszowanego leku.

Tymczasem w Austrii zażycie „podrobionego” leku spowodowało, że kilka osób trafiło do szpitala. W fiolkach znajdowała się insulina, która wywołała u nich hipoglikemię. Jest to stan gwałtownego spadku poziomu glukozy we krwi. W skrajnych przypadkach może zagrażać życiu. A jakie są objawy hipoglikemii? To drgawki, kołatanie serca, utrata przytomności. 

Semaglutyd powoduje – jak czytamy w ulotce:

• pobudzenie wydzielania insuliny i zmniejszenie wydzielania glukagonu, gdy stężenie glukozy we krwi jest wysokie
• opóźnienie opróżniania żołądka po posiłku 
• zmniejszenie wydzielania insuliny (nie zaburzając wydzielania glukagonu) podczas hipoglikemii  
• zmniejszenie masy ciała i masy tłuszczowej (w wyniku zmniejszenia podaży kalorii poprzez hamowanie apetytu i zmniejszanie ochoty na pokarmy wysokotłuszczowe)

Oryginał czy nie oryginał?

GIF zamieścił na swojej stronie zdjęcie oryginalnego wstrzykiwacza i tego podrobionego. Można je sobie porównać, choć jest to tylko poglądowe zdjęcie: https://www.gov.pl/web/gif/gif-ostrzega-pacjentow-sfalszowany-ozempic-w-legalnym-lancuchu-dystrybucji-w-ue.

Równocześnie radzi, by pamiętać o kilku prostych zasadach:

• sprawdź ulotkę informacyjną dotyczącą leku Ozempic oraz ilustrację, aby zobaczyć jak powinny wyglądać oryginalne wstrzykiwacze Ozempic;
• nie używaj wstrzykiwaczy Ozempic, jeśli podejrzewasz, że są sfałszowane, ponieważ może to prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych;
• jeśli posiadasz wstrzykiwacz, który różni się od oryginalnego wstrzykiwacza, należy go natychmiast zwrócić do apteki;
• kupuj leki wyłącznie w legalnych aptekach.

A mając już wstrzykiwacz w ręce, trzeba wiedzieć, że można w nim nastawić tylko jedną dawkę np. 1 mg, a on sam nie wydłuży się, nie rozkręci i nie wysunie dalej. Nie ma też na „okienku”, gdzie widoczna jest przygotowana do aplikacji dawka, żadnej skali. Ten sfałszowany pozwala nastawić dawki od 0 do 80. Podziałka będzie widoczna na wysuwającej się części, za pomocą której nastawiamy dawkowanie. Wszelkie wątpliwości należy skonsultować z lekarzem lub farmaceutą. 

Potocznie mówi, że stres trzeba rozchodzić i coś w tym jest. Najgorsze, co możemy zrobić, to trudne emocje zajeść, albo... no właśnie - zapić. Dlaczego? Poziomu kortyzolu te działania nie zmniejsza, nawet jeśli my poczujemy ulgę. Mieszkańcy naszych powiatów mają niezwykłą możliwość skorzystania z lasoterapii. 

Na terenie każdego z nich znajdują się tereny zielone. Nie ważne, jaka jest aura ważne, aby pochodzić między drzewami. 

Unikać tego, co budzi lęk

Filmy, które poprawiają nastrój, lektura, która sprawia przyjemność, są niezwykle ważne.  Dzięki nim nasz organizm ma możliwość oddechu i poszukania drogi do zdrowia. Warto pamiętać, że dla mózgu - a więc dla całego naszego organizmu, którym mózg zawiaduje - nie ma dużego znacznie to, czy doświadczamy sami ataku bandyty, czy tylko oglądamy film, który o tym mówi. Amerykańskie badania potwierdziły, że to, co oglądamy wpływ na czynniki autoimmunologiczne, czyli na odporność. W jaki sposób? Horror po godzinnej projekcji powoduje spadek liczby limfocytów we krwi badanych widzów. Komedia, nie. 

Nie uciekniemy przed emocjami

Z badań wynika, że nieumiejętności zdrowego wyrażania emocji, czyli uciekanie przed nimi, ma wpływ na powstanie wielu chorób od  atopowego zapalenia skóry przez łuszczycę do nowotworów. Badania mówią, że m.in. na powstanie choroby wieńcowej ma wpływ ukryta wrogość, wyparta złość. Dziś dzięki mediom nic prostszego niż znaleźć odpowiadający nam sposób na rozpoznawanie własnych uczuć i radzenie sobie z nimi. 

Róbmy to, co lubimy

Współczesność karze nam robić rzeczy ważne dla naszej pozycji i kariery. Konsumpcja zmusza, aby wciąż gonić za nowościami, modami. Jak mówią specjaliści, ulegając tej presji, tracimy poczucie sensu życia - radości. Dla zdrowia potrzebujemy dać sobie czas i przyzwolenie na robienie tego, co ma dla nas wartość: ceramikę, lekturę, wizytę w ogrodzie botanicznym. To nie da pieniędzy? Ale da poczucie sensu. Warto też robić coś dla innych - bezinteresownie. Wielu ludzi potrzebuje choćby rozmowy. Domy samotnych matek czy ośrodki dla bezdomnych szukają wolontariuszy. 

Czytaj także:

Zaburzenia snu to nie tylko bezsenność (insomnia), ale także np. zaburzenia oddychania w czasie snu (bezdech senny), zespół niespokojnych nóg, hipersomnia (za duża ilość snu) czy parasomnia (niepożądane zachowania w trakcie snu, o których osoba rano nie pamięta np. zgrzytanie zębami, lunatykowanie, koszmary senne, mówienie przez sen). 
Nierzadko jednak problemy ze snem mamy trochę na własne życzenie, bo zaburzamy sami pewien jego rytm - stajemy się nocnymi markami. 

- Ludzkość staje się ludzkością żyjącą rytmem wieczornym. Coraz trudniej nam wcześniej zasnąć i wcześniej wstać. To opóźnienie fazy snu na pory późniejsze powoduje coraz częstsze interwencje lekarskie - podkreślił prof. Adam Wichniak podczas ogólnopolskiej konferencji „Polka w Europie” w sesji zatytułowanej  „Zaburzenia snu w społeczeństwie żyjącym w rytmie 24/7”.

Uwaga na żarówki

Jeszcze nie tak dawno człowiek funkcjonował od wschodu do zachodu słońca. Ale ponieważ jest „gatunkiem niepokornym” i gdy Thomas Edison opatentował żarówkę w 1879 roku, jako gatunek zaczęliśmy przekraczać granicę światła i ciemności. 

Profesor podkreślił, że światło ma wpływ na nasze zdrowie, a jakość snu jest najlepsza, gdy jest ciemno, chłodno i cicho. Nasz organizm dostrojony był przez tysiące lat do naturalnego światła i nadal na nie reaguje, ale my zaczęliśmy to ignorować wraz z rozwojem cywilizacyjnym. Zastępujemy naturalne światło tym sztucznym. I w kontekście żarówek, w ostatnich latach doszły kolejne niekorzystne dla snu zmiany.

- Światło Edisona, czyli palące się włókna bawełniane było to ciepłe światło, a to wytwarzane przez energooszczędne żarówki to krótkiej długości fale, czyli barwa niebieska, która najbardziej negatywnie wpływa na jakość snu. Światło zamiast dalej być przyjacielem człowieka i zdrowego snu, to staje się często wrogiem. Zaburzamy nasz rytm okołodobowy i przez to też jakość naszego snu staje się gorsza – podkreślił prof. Wichniak.

Dodał, że do tego wszystkiego dochodzą też inne kwestie. Kiedyś podstawową aktywnością fizyczną człowieka było przemieszczanie się i to na własnych nogach – robiliśmy to przez wieki, przez większość czasu w ciągu dnia, ale XX i XXI wiek to zmienił i przeniósł nas do zamkniętych pomieszczeń, gdzie pracujemy najczęściej umysłowo.  

- Im dłużej przebywamy wewnątrz, tym bardziej szkodzi nam to sztuczne światło wieczorem i tym bardziej musimy go unikać – zaznaczył specjalista.

Błąd z odsypianiem

Zaburzenia snu wynikają też paradoksalnie z niedoboru snu. I to szczególnie widoczne jest u nastolatków, którzy kładą się spać późno, a potem zrywają do szkoły.

- To pewien paradoks, bo problemy ze snem powstają bardzo często u ludzi, którzy początkowo śpią za krótko. Zaczynają to odsypiać – to na przykład typowe dla nastolatków. Dlatego jeśli nastolatek nie dba o zasypianie wieczorem, musi wstawać do szkoły rano, to powstaje ogromny deficyt snu. Nadrabia to w weekendy – stwierdził prof. Wichniak. 

Zauważył, że w tej chwili na rynek pracy trafiają właśnie młodzi ludzie, którzy mają bardzo rozregulowany sen. 

- Potem jest już coraz gorzej, bo wiek ten sen pogarsza i dochodzimy do takiej sytuacji, że po 60. r. ż. problemy ze snem są normą, a nie wyjątkiem. Warto też – jak przypomniał ekspert – zdawać sobie sprawę, że zaburzenie rytmu snu wpływa na układ krążenia, pracę hormonów przewodu pokarmowego. 

- Choruje nie tylko mózg, ale całe ciało. Ogromnym problemem stało się opóźnianie rytmu odżywiania się. Coraz więcej ludzi nie je śniadania, ale potężne obiadokolacje. Potem podjada przed telewizorem. Często ponad 50 proc. kalorii spożywanych jest po 18.00. To zespół jedzenia nocnego. Ten styl odżywiania bardzo powiązany jest z ryzykiem wystąpienia otyłości – podkreślił profesor.

„Dieta od łóżka”

Są też inne niefarmakologiczne metody zmniejszające zaburzeniach snu. Na przykład „dieta od łóżka”.

- Skracaj czas w łóżku, jeśli nie możesz dobrze spać. Wychodź z łóżka zawsze, jeśli ci jest niedobrze, gdy jesteś zdenerwowany. Nie używaj łóżka do innych rzeczy niż sen i życie intymne. To jest technika kontroli bodźców. Przed snem zrelaksuj się, byś szedł do łóżka odprężony psychicznie – wyliczył ekspert zajmujący się m.in. medycyną snu.  
Co ciekawe – dodał - w Polsce uważa się, że potrzebujemy 8 godzin snu, podczas gdy dane medyczne pokazują, że - szczególnie po przekroczeniu 60 lat - w zupełności 5,5-6 godzin wystarcza pod warunkiem, że jest to dobrej jakości sen.

Kolejna plaga – tabletki nasenne

Specjalista przyznał też, że środki nasenne stały się „kolejną  plagą u osób starszych”. W Polsce większość osób, gdy ma problemy ze snem, zażywa  tabletki nasenne.  Lekarze i pacjenci marzą o cudownej tabletce. 

- To pragnienie człowieka, by wyregulować sen chemicznie albo substancjami roślinnymi obecne jest już od czasów starożytnej Grecji, czasów Hipokratesa, ale nie jest to proste. Jeśli ktoś jest rozregulowany, to tabletka nie wyreguluje organizmu – zaznaczył.
Pacjenci i lekarze mają wiele specyfików do wyboru, które zależą od tego, czy leczenie jest krótkotrwałe czy długotrwałe (powyżej 4 tygodni). Jest jednak pewien szkopuł. Żaden lek nie ma wszystkich 10 cech idealnego leku nasennego, czyli: 

•    szybkiego działania;
    
•    skutecznej indukcji i utrzymania snu;
     
•    aturalnego profilu snu;
      
•    braku wpływu na sprawność w ciągu dnia;
   
•    braku działań niepożądanych i interakcji;
   
•    braku rozwoju tolerancji;
   
•    braku ryzyka uzależnienia;
    
•   braku objawów odstawiennych;
    
•   zastosowania niezależnie od wieku;
    
•   dużej rozpiętość terapeutyczna.

Równocześnie leki na bezsenność są albo bezpieczne (te łagodniejsze w działaniu) albo takie, które usypiają, ale wtedy wiążą się z pewnymi zagrożeniami, szczególnie u osób starszych. 

- To, że leki mogą uzależniać, to wszyscy wiedzą, ale mało osób wie, że im silniejszy lek, tym większe ryzyko upadków. To szczególnie martwi u osób starszych – zaznaczył prof. Wichniak.

Wymienił także, że dodatkowo u osób starszych mogą one: nasilać deficyty poznawcze, zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, powodować interakcje z innymi lekami, zmniejszać metabolizm leków, co wiąże się z koniecznością stosowania niższych dawek i mniejszą skutecznością. 

Zaznaczył, że w walce z bezsennością u osób starszych najbezpieczniejszym lekiem jest melatonina, bo po 50. r.ż. dramatycznie ona spada, w przeciwieństwie do sytuacji osób młodych, które „gdyby tylko chciały wieczorem przyciemnić pomieszczenie i odłożyć telefon, to melatoninę wyprodukują”.

- Mamy melatoninę o natychmiastowym uwalnianiu, a u osób starszych lekarz na receptę ma do stosowania melatoninę o przedłużonym działaniu, gdy problematyczne jest nie tylko zasypianie, ale też utrzymanie snu. A dlaczego jest na receptę? Osobom starszym towarzyszy najpewniej jakiś inny problem zdrowotny, więc warto, by lekarz na taką osobę spojrzał – podkreślił ekspert.

 zdrowie.pap.pl

Czytaj także:

Dobrze, że rozpoczęła pani naszą rozmowę od przywołania niemowlęcia. Fakt korzystania z nowych technologii: komputera, tabletu, smartfona, telefonu, wpływa na budzenie się struktury czy kształtowanie się struktury ciała migdałowatego. Ta struktura jest odpowiedzialna za empatię, za współodczuwanie, a to jest podstawa do rozwoju w ogóle, ale do rozwoju języka przede wszystkim.

• Druga sprawa to rozwój kory czołowej.
• Trzecia to w ogóle kształtowanie umiejętności społecznych.
• Czwarta, nieoczywista, gdy mówimy o dziecku siedzącym w wózku - rozwój ruchowy, który będzie miał wpływ na cały układ nerwowy dziecka.

To po kolei omówmy te cztery aspekty: rola ciała migdałowatego.

Jest ono wraz z korą skroniową odpowiedzialne za coś, co nazywam czytaniem twarzy, a neurobiolodzy mówią o odczytywaniu mimiki i ruchów gałek ocznych innych osób. Ciało migdałowate odpowiedzialne jest m.in. za naśladowanie. Kiedy mama patrzy na jakiś obiekt i nazywa go, dziecko też na to patrzy. Powinno się dziać także odwrotnie, czyli mama patrząc na dziecko, widzi, w którą stronę dziecko obraca twarz i na co patrzy. Wówczas mówi: "To jest piesek, to motylek".

Gdy dziecko patrzy w ekran, czytanie twarzy nie jest możliwe. Nie będzie też możliwe odczytywanie mimiki, gdy mama powie: "O, jaki śliczny motylek!". Albo: "Ojej, jaki duży pies!". Znaczenia budują się także przez to, co widać na twarzy.

Odwołam się do badań neurobiologicznych, odnoszących się do ruchów gałek ocznych. Przez 20 sekund obserwowano ruchy gałek ocznych osób dorosłych, podczas swobodnej percepcji. Kiedy spacerują i np. oglądają wystawy, wykonują od 40 do 100 dowolnych ruchów gałek ocznych zawiadywanych przez ośrodek mieszczący się w polach czołowych mózgu. Te pola u dziecka dopiero rozwijają się, są niezwykle ważne, bo mają wpływ nie tylko na rozwój poznawczy, ale także na rozwój społeczny, na rozumienie reguł.

Tak więc podczas tzw. swobodnej percepcji jest od 40 do 100 ruchów gałek ocznych. Gdy czytamy - od 40 do 55. Kiedy zaś dziecko patrzy w telefon, komputer, tablet, smartfon - od 5 do 7 ruchów gałek ocznych! Wydawało mi się, że gdy to napiszę w książce, w artykule, to do ludzi dotrze. Bardzo się pomyliłam.

Czyli, gdy małe dziecko gapi się w smartfon, eliminuje ruchy akomodacyjne oka?

Właśnie tak i przez to nie tworzy struktury, która zawiaduje dowolnymi ruchami gałek ocznych. Druga sprawa to zawężanie pola widzenia. W czasie swobodnej percepcji pole widzenia ma 200 stopni, w czasie patrzenia na ekran - od 6 do 7 stopni. Kiedy badam dzieci, nie tylko te w wieku poniemowlęcym, gdzie mogę stosować już testy, ale też takie w wieku 8-9 miesięcy, pokazuję im zabawki, próbuję zobaczyć, czy dziecko podejmie naśladownictwo, to okazuje się, że te "ekranowe" dzieci nie podejmują naśladownictwa.

Po drugie, nie widzą tego, co się znajduje w bocznych częściach pola widzenia, tylko to, co jest centralne.

Jak koń z klapkami na oczach…

Tak, tak. I te dzieci, które bardzo wcześnie i na długo dostawały wysokie technologie, w teście, który robię od 2. roku życia, mają złożyć obrazek z trzech części. Jeśli jest on w bocznym polu widzenia, nie widzą go… A musimy pamiętać o tym, że najważniejszy jest rozwój kory czołowej, która pozwala na czytanie mimiki, czytanie twarzy i działań. Małe dziecko zaczyna rozumieć język dzięki naszej mowie ciała, gestykulacji, ruchom ramion, całej głowy, ale także zaczyna sprawdzać, czy dobrze powiedziało. U zdrowych dzieci są to cudowne momenty, kiedy dziecko na widok piłki powie: "Piła" i patrzy na mamę, na jej oczy, widzi uśmiech, kiwanie głową i w taki sposób uczy się mówić. Sprawdza, czy dobrze powiedziało, czy mama tę wypowiedź zrozumiała.

Bardzo niepokoi fakt, że uzależnienie od wysokich technologii mocno wpływa na strukturę ciała migdałowatego, które jest także odpowiedzialne za rozpoznawanie emocji i czytanie sygnałów społecznych.

To funkcja, czyli używanie jakiejś struktury ją buduje. Struktury odpowiedzialne za kształtowanie się języka, co jest najważniejszą ludzką umiejętnością, są przede wszystkim w korze skroniowej i w korze czołowej. Kiedy dziecko uczy się mówić, zaczyna być gotowe do najważniejszej zdobyczy człowieka, czyli zaczyna się przygotowywać do czytania ze zrozumieniem.

To, co obserwuję u moich studentów, którzy już wyrośli w czasach wysokich technologii, to ci, którzy nauczyli się czytać wcześniej, jeszcze przed zerówką, nie mają problemów z czytaniem artykułów naukowych w sieci. Ci zaś studenci, którzy są mocno uzależnieni od wysokich technologii, a to widać gołym okiem, bo np. studentka cały czas trzyma w ręku smartfon, mają ogromne kłopoty ze znalezieniem artykułu, który polecam.

Chcę też, żeby sprawdzili, jak bardzo rozprasza ich to, co się pojawia z boku: reklamy, informacje. Ci uzależnieni nie znajdują artkułu!

Stosuję też moje ulubione pytanie na kolokwium ze środka artykułu, a uzależnieni studenci twierdzą, że tego w ogóle nie było w artykule! Czytają tylko jego tytuł, początek i koniec, tak jak czyta się krótkie wpisy w mediach społecznościowych.

Czy rozwój tego typu dysfunkcji poznawczych zaczyna się już w bardzo wczesnym dzieciństwie?

Oczywiście. Mówię o wysokich technologiach jako o zagrożeniu, ale nie jestem dziadersem i nie proponuję, żebyśmy byli amiszami. Ja tylko twierdzę, że dziecko musi opanować język mówiony i bardzo wcześnie opanować czytanie, żeby wysokie technologie nie zniszczyły mu struktur mózgu. Bo gdy odwołujemy się do rozwoju filogenetycznego, czyli do rozwoju człowieka w dziejach ludzkości, to widzimy, że na początku człowiekowate, kiedy wymyśliły pierwsze narzędzie – pięściak – to posługiwały się nim ponad milion lat. Tak długo przystosowywała się kora mózgowa do tego, żeby podzielić zadania na takie, które lepiej aktywują prawą korę i takie, które lepiej aktywują lewą. Wtedy dochodzi do wyboru dominującej ręki. Kształtowanie się ręczności trwało bardzo długo, a my chcemy, żeby małe dziecko, które nie wykształciło jeszcze struktury, dostało już wysoko rozwinięte narzędzie, którego prawidłowe użycie od tych struktur zależy.

Oczywiście, wysokie technologie są niezwykle ważne do zdobywania informacji – widzę, jakie mają możliwości intelektualne nasze dzieci biorące udział w badaniach eksperymentalnych, które uczyły się czytać już po pierwszym roku życia, a czytały w wieku 3 lat. Niektóre z nich w tym roku zdawały maturę, ze znakomitymi wynikami. Korzystają z wysokich technologii, szukają informacji i z łatwością znajdują je, bo czytali bardzo wcześnie. Ale czytanie ze zrozumieniem jest możliwe tylko wtedy, kiedy dziecko najpierw wykształci odpowiednie struktury mózgowe, a dopiero potem będzie korzystało ze smartfona.

Czyli te wysokie technologie opóźniają mowę, powodują kłopoty z czytaniem. Ale na początku rozmowy wymieniła pani także negatywny wpływ na rozwój fizyczny. Czy to chodzi o ruchy szyją? Dziecku gapiącemu się w ekran nie pracuje szyja.

Nie pracuje całe ciało! Proszę zwrócić uwagę, jakie ruch ma przełożenie na całe ciało, nie tylko dzieci, ludzi starszych też! Nie tylko na fizyczną stronę, ale także na możliwości intelektualne. Dziecko siedzi przed ekranem i przestaje przemierzać przestrzeń.

Mniej więcej w wieku 12 miesięcy stawia swoje pierwsze kroki, bo chce wiedzieć, co tam dalej jest. Kiedy ma smartfon, nie musi tego robić. Straszne jest, gdy w restauracji rodzice wyciągają tablet i dziecko nawet nie wie, co je, nie czuje smaku, nie żuje, tylko odgryza i połyka. Te ekranowe dzieci, gdy są starsze, wolą siedzieć.

Jest tendencja, żeby jak najdłużej dziecko jeździło w wózku. Kiedy moje pokolenie wychowywało dzieci, to jak tylko dziecko zaczynało chodzić, to za rączkę i na spacer.

Obecnie przebywam w Hiszpanii i widzę, jak bardzo dużo trzylatków jeździ w wózku ze smoczkiem. To samo widziałam w Stanach Zjednoczonych. Wózek powoduje zamknięcie dziecka przed ruchem. Plus śmieciowe jedzenie, które otrzymują nawet dzieci przed pierwszym rokiem życia: kuleczki w torebce, czipsy. To wszystko zawiera tak dużo cukru, że dziecko zupełnie inaczej zaczyna rozwijać swoje ciało. Szczególnie w USA jest bardzo dużo cukru i chemicznego, przetworzonego jedzenia. W Polsce też już obserwujemy nadmierną otyłość dzieci spowodowaną brakiem ruchu. Po prostu dzieci dziś nie chodzą tylko jeżdżą w wózeczku…

…gdzie mają zamocowany ekranik na specjalnym stelażu…

Tak, jest, także specjalne wkładki na umieszczenie tabletu w budkach wózków dziecięcych, nawet dla  niemowląt. 

Czwarta sprawa, którą pani na początku wymieniła, to umiejętności społeczne. Gdy jeździłam z moim małym synem do Centrum Zdrowia Dziecka z powodu zapaleń ucha, cała poradnia była oblepiona komunikatami, że obcowanie małego dziecka z ekranem, z telewizorem, owocuje zachowaniem takim jakby dziecko było autystyczne.

Mam rodziców, którzy spodziewając się dziecka, wyeliminowali telewizor, bo od 6 miesiąca ciąży dziecko słyszy dźwięki, rozpoznaje je. W telewizji mamy nieustany wyrzut reklam…

Przy ich słuchaniu małe dzieci zastygają. Dlaczego?

Czasem mówię rodzicom, że można spróbować dziecko ukłuć szpilką w czasie reklamy i ono nie zareaguje. Tam jest podprogowy sposób działania. Po pierwsze bardzo szybko zmienia się obraz, więc dziecko widzi tylko plamy barwne. Reklamy są nagrywane w taki sposób, że pół sekundy brakuje do scalenia obrazu. Taką reklamę więc można oglądać 50 razy. Jest podwyższona głośność dźwięku, mniej więcej o 20 decybeli, ale na tle muzyki. A małe dziecko dopiero rozwija swoją lewą korę skroniową do przetwarzania języka, a nie ma jeszcze pełnej aktywności tej struktury, za to aktywuje się pierwsza funkcja prawej kory, która odbiera melodie, akcent, rytm. Dlatego dzieci czasem potrafią powtórzyć piosenkę czy liczenie po angielsku, nie potrafiąc jeszcze nic powiedzieć. Taka jest struktura przekazu telewizyjnego.

Czyli z tego, co Pani mówi, TV w domu jako tło to kiepski pomysł przy małym dziecku.

Tak, to jest straszne. To samo dotyczy radia. Badałam ostatnio dziewięciomiesięczną dziewczynkę, która nie mogła oderwać wzroku od mojej twarzy gdy jej pokazywałam fotografie osób wypowiadających samogłoski. Gdy pokazywałam te fotografie, przerzucała wzrok na mnie, żeby usłyszeć i zobaczyć, co i jak mówię. Pytam mamę, dlaczego to dziecko, dobrze rozwijające się, nie gaworzy. W końcu przyznała się, że słucha bardzo agresywnej muzyki. Wstaje rano, jest wkurzona, że nie może iść do pracy, a mąż idzie, włącza muzykę i ona towarzyszy jej przez cały dzień. Poprosiłam, żeby mi pokazała, jak się bawi z dzieckiem. Wyjęła dizajnerskiego, szarego, a więc modnego słonika, nawet bez guziczka w miejscu oka i mówi do tego dziecka: "Zobacz, to jest słonik". Dziecko w ogóle na nią nie zwracało uwagi.

Ale jak pokazałam swoje zabawki i zaczęłam mówić: "Ooo, tu słoń, trrrąba", dziecko natychmiast na mnie patrzyło.

Bo to jest tak, że pokolenie, które teraz ma już dzieci, także ma problemy z pokazywaniem emocji. Oni wchodzili w wysokie technologie zbyt wcześnie, gdy nie wykształciły im się wszystkie połączenia między strukturami kory mózgowej. 

Jeszcze raz podkreślam: wysokie technologie nie są złe. Tylko musimy nauczyć się z nich odpowiednio korzystać. Struktury czytania twarzy są potrzebne potem do czytania tekstu.

Dlatego powtarzam, że najważniejsza rzecz, jaką możemy dać małemu dziecku, to nauczyć je czytać zanim pójdzie do zerówki i nauczy się, że litery się rozpoznaje. A przecież litery nie mają znaczeń. Znaczenie ma tylko słowo zapisane, sylaba też ma znaczenia. Jeśli dziecko zaczyna się uczyć w zerówce metodą przez głoskowanie, nie wykształci swojego potencjału. Co ważne jednak i warto pokreślić: potencjalność rozwoju, nie oznacza pewności właściwego jego przebiegu. To że dziecko ma potencjał intelektualny, nie oznacza, że go wykorzysta.

Szkoła Krakowska pisała o pewnych sprawach tyle lat temu. A teraz, eureka!, jest japońskie badanie, że dziecko rozwija się przez kontakt z matką twarzą w twarz. To prawie jak „amerykańscy naukowcy”...

Tak ma pani rację, myśmy mówili to wszystko już dawno, ale dopiero, jak ktoś z zewnątrz coś pokaże, zaczyna być ważne.

A propos Japończyków. Kilkanaście lat temu wymyślili asystenta dla dzieci z cechami autyzmu, taką lalkę wielkości dziecka. Bez mimiki, bo tak było dzieciom z autyzmem łatwiej patrzeć na twarz. Twórcom tego wynalazku wydawało się, że wychodzą naprzeciw potrzebom dziecka z autyzmem. Nie. Potrzeby mózgu dziecka, nawet autystycznego, są takie, żeby umiało czytać twarz.

W czasie pandemii robiłam badania. Miałam dwie grupy dzieci: w wieku 2-4  miesięcy i wieku 8-9 miesięcy. Pierwsza cecha autystyczna - brak kontaktu wzrokowego. Matki podjęły terapię, mówiłam im online, co mają robić i sprawdzałam, jak pracują z dziećmi. Te maluszki w wieku trzech miesięcy, które nie miały kontaktu wzrokowego z matką, to są dziś trzy, czterolatki, dobrze funkcjonujące. Zaś te dziewięciomiesięczne dzieci, które powróciły na prawidłową ścieżkę rozwoju, to te, których matki katorżniczo pracowały nad pobudzeniem struktur do czytania ruchu. 

Na koniec zróbmy podsumowanie, rodzaj abecadła dla mam, co oznacza dla małego dziecka w wieku do 3 lat ciągły kontakt z ekranem?

Przede wszystkim budujemy zupełnie inne połączenia w strukturach mózgu, hamujemy rozwój struktur odpowiedzialnych za kształtowanie się języka, nie aktywujemy ciała migdałowatego odpowiedzialnego za empatię, uczenie się zachowań społecznych, ale także za rozpoznawanie emocji pozytywnych i negatywnych. Ciało migdałowate rośnie w zależności od tego, jak jest używane.

Rozwój kory czołowej związany z rozumieniem języka i odpowiedzialny za dowolne ruchy gałek ocznych - patrzę na to, co mama nazywa, patrzę na to, co nazwałam, czy mama na to spojrzała. To dzięki ciału migdałowatemu i korze czołowej budują się umiejętności społeczne. Nieustanne korzystanie z wysokich technologii powoduje zaburzenia rozwoju ruchowego i motywacji do ruchu, co wpłynie nie tylko na fizyczny rozwój dziecka, ale i na rozwój poznawczy, intelektualny.

Mówiąc krótko, ekran dla malucha oznacza opóźniony rozwój mowy.

Tak, ale i opóźniony rozwój intelektualny. Nawet jeśli rodzice są wykształceni i mają wysoki iloraz inteligencji i dziecko ma potencjalność rozwoju, to wcale nie oznacza, że jego rozwój będzie przebiegał właściwie. Rozwój oznacza, że coś się tworzy, a coś się tworzy, jeśli dziecko jest prawidłowo aktywne. A aktywność przed tabletem prawidłowa nie jest.

Trzeba być świadomym, że na ekranie małe dziecko nie widzi tego, co my widzimy, także wtedy, gdy jest to teoretycznie rysunek dla dziecka: kotka, pieska, kwiatka. To dlatego, że te rysunki są dla niego czystą abstrakcją. Dziecko musi najpierw zobaczyć psa, zanim rozpozna schematyczny rysunek i uzmysłowi sobie, że to taki piesek, który biega po podwórku.

Płaski ekran nie ma efektu trójwymiarowego, przestrzennego. Dlatego to, co dziecko na nim widzi jest abstrakcją. Do dziecka w wózku trzeba mówić. Ale tylko w odwróconym w stronę rodzica wózku, tak żeby dziecko miało kontakt twarzą w twarz! Najpierw dziecko musi się otworzyć na najbliższych, dopiero później na świat. Rodzice mówią mi, jaką różnicę zobaczyli, gdy obrócili wózek – dziecko półroczne wreszcie zaczęło na nich zwracać uwagę.

A czy jak te małe dzieci siedzą z ekranami, reagują na swoje imię?

Nie. Słyszą tylko to, co w smartfonie. A tam jest muzyka, czyli aktywna jest prawa kora. Chodziło o bezpieczeństwo hominidów, a potem pierwszych ludzi. Dźwięki informowały o zagrożeniu.

Jak dziecko ma potem lubić czytanie, skoro w książeczce nic nie rusza się?

W dodatku, gdy czyta się książkę, trzeba kręcić głową, przerzucać uwagę z jednej linijki na drugą. To linearne czytanie jest uzależnione od tego, jak szybko dziecko nabyło system językowy. Dziecko, które wcześnie zaczyna mówić, także gotowe jest wcześnie do czytania.

Czyli najlepiej niemowlętom i małym dzieciom w ogóle nie dajemy ekranów i do 12 roku życia ograniczamy?

Tak. Ale jeszcze jedno jest ważne: dopóki dziecko nie nauczy się mówić, nie może oglądać bajek w telewizji. Druga rada, nie mówić do dzieci, tylko z nimi rozmawiać, dialog jest podstawą nabywania języka, rozwoju społecznego i empatii. Kiedy mówimy do gaworzącego niemowlęcia sylaby, dajemy mu czas na odpowiedź, budujemy dialog. To zaowocuje tym, że w szkole nie będzie mieć trudności w skupieniu uwagi i w czytaniu ze zrozumieniem. U wielu dzieci ekranowych, nie u wszystkich, występują trudności z liczeniem, rachowaniem. Pojawiają się błędy typu przestawianie cyfr, znaków. Bo rachowanie też jest linearne.

Rozmawiała Beata Igielska, zdrowie.pap.pl

- Nie ma rekomendacji, które zalecałyby aż takie ograniczanie liczby posiłków. Związane jest to z tym, że nasz metabolizm „rozkręca się” przy regularnych posiłkach więc jeżeli jemy tylko raz dziennie, to spada metabolizm. Poza tym nie da się w jednym posiłku zjeść wszystkiego czego potrzebujemy na cały dzień – ostrzega dietetyczka dr Hanna Stolińska. 

Oczywiście da się przeżyć na jednym posiłku, jednak jest to po prostu niezdrowe.

- Radzę nie wierzyć w hasła reklamowe: w jednym pudełku masz wszystko czego potrzebujesz na cały dzień, to niemożliwe – dodaje dietetyczka.

Specjaliści zalecają, aby w ciągu dnia jeść 3-4 posiłki.

- Wtedy organizm wie, że dostanie jedzenie i nie musi odkładać tkanki tłuszczowej, nie musi „zjadać” swoich własnych mięśni. Widzę to u moich pacjentów, u których robię analizę składu ciała - gdy jedzą nieregularnie, mniej posiłków lub te posiłki nie są takie jak trzeba – nie chudną z tego co potrzeba, bo organizm bierze nie stąd, skąd my byśmy chcieli. A jeśli przyzwyczaimy go do jedzenia 4 posiłków w ciągu dnia, o stałych porach, to przy dodatkowej aktywności fizycznej pięknie spada tkanka tłuszczowa, a rośnie mięśniowa – mówi dr Stolińska.

Jedząc regularnie można zachować tzw. okno żywieniowe, które polega na ograniczaniu spożycia posiłków wyłącznie do określonych godzin w ciągu dnia i jednocześnie wprowadza długą przerwę między kolacją a śniadaniem. W przeciwieństwie do wielu różnych diet, które przede wszystkim sugerują, co jeść i w jakiej ilości, dieta okienkowa koncentruje się na tym, kiedy jeść.

- Najpopularniejszym rodzajem diety IF jest dieta 8-godzinną, czyli spożywanie wszystkich posiłków zaplanowanych na ten dzień w okresie 8 godzin, np. od 10:00 do 18:00, a od godziny 18:00 aż do 10:00 następnego dnia całkowicie się pości. Można to regulować indywidualnie - większość ludzi woli jeść wieczorami więc na przykład zaczynają o 12.00 i kończą o 20.00. Okno żywieniowe może też wynosić 10 godzin Chodzi o to, aby się nie przejadać i aby energia oraz składniki odżywcze dostarczane były tylko i wyłącznie w ciągu 8 lub 10 godzin każdego dnia, zaś w pozostałych 16 (czy 14) godzinach trzymać post, podczas którego nie są przyjmuje się żadnych dodatkowych kalorii z przekąsek i napojów – tłumaczy dietetyczka.
Badania pokazują, że pomaga to nie tylko w redukcji masy ciała, ale też w zachowaniu zdrowia, a nawet wydłużeniu życia.

Z badań opublikowanych w ubiegłym roku w czasopiśmie Cell Metabolism wynika, że „spożywanie posiłków w ciągu 10 godzin zmniejsza cząsteczki „złego cholesterolu”, co sugeruje potencjalne zmniejszenie czynników ryzyka chorób serca. Okno żywieniowe poprawiło również ciśnienie krwi i poziom cukru we krwi u osób z chorobami współistniejącymi, takimi jak cukrzyca, wysokie ciśnienie krwi i wysoki poziom cholesterolu”.

Specjaliści zwracają uwagę, że 10-godzinne okno wydaje się być optymalnym wyjściem ponieważ surowsze ograniczenie, które charakteryzuje wiele przerywanych diet na czczo, jest trudne do utrzymania.

Dieta OMAD niesie ze sobą ryzyko objadania się, czyli zaburzeń odżywiania, a długotrwały brak wystarczającej ilości i jakości jedzenia może prowadzić do utraty mięśni, niedoborów składników odżywczych i niedożywienia. Dodatkowo jest to dieta niebezpieczna dla dzieci lub młodzieży, osób z cukrzycą lub hipoglikemią, otyłością lub problemami z metabolizmem. 

zdrowie.pap.pl