Agnieszka Jaskulska
Otwock obchodzi 110-lecie nadania praw miejskich. Z tej okazji mieszkańcy będą mogli cofnąć się w czasie do 1906 roku, odkryć zapomniane miejsca, poznać historię miasta i wziąć udział w nietypowych wydarzeniach. Obchody rozpoczną się w sobotę, 24 października.
Jakie będą atrakcje?
Pierwszą propozycją będzie urodzinowa gra terenowa, którą zaplanowano na sobotę, 24 października. – Uczestnicy otrzymają plan Otwocka z 1906 roku. Ich zadaniem będzie odnalezienie kilku miejsc zaznaczonych na mapie, dotarcie do nich i rozszyfrowanie hasła z liter ukrytych w pobliżu. W odnalezieniu właściwych punktów pomogą archiwalne zdjęcia – zaprasza organizator wydarzenia Klub Batory.
Trasa będzie miała około 5 km. Gra rozpocznie się i zakończy w kawiarni przy ul. Hożej 2/5U w Otwocku. Na trasę będzie można wyruszyć między godz. 11.00 a 12.00. Uczestnicy powinni wrócić do godz. 14.00.
Udział kosztuje 5 zł od osoby. W cenie uczestnicy otrzymają mapę oraz pamiątkową wpinkę. Liczba miejsc jest ograniczona do 110 osób. Zgłoszenia należy wysyłać na adres [email protected]. W elektronicznej odpowiedzi organizatorzy prześlą numer konta do wpłaty.
Premiera książki
W niedzielę, 25 października, o godz. 16.00 w dawnej willi Gurewicza przy ul. Armii Krajowej 8 w Otwocku odbędzie się premiera książki Jadwigi Rakowskiej „Przewodnik po żydowskim Otwocku”. Książka przybliża życie żydowskiej społeczności przedwojennego Otwocka. Czytelnicy dowiedzą się m.in., gdzie znajdowały się synagogi, domy modlitwy i szkoły, a także jak funkcjonowały żydowskie sanatoria, pensjonaty i zakłady lecznicze, dzięki którym Otwock był znanym uzdrowiskiem.
Jadwiga Rakowska jest wieloletnią nauczycielką otwockich szkół średnich i członkinią Towarzystwa Przyjaciół Otwocka. Rozmowę z autorką poprowadzi Zbigniew Nosowski, redaktor naczelny kwartalnika „Więź” i przewodniczący Społecznego Komitetu Pamięci Żydów Otwockich i Karczewskich.
Książkę będzie można kupić podczas spotkania. Potem (od 26 października), również w księgarni przy ul. Andriollego 48/50 w Otwocku.
Zlot miłośników miasta
Kolejną atrakcją z okazji 110-lecia nadania praw miejskich będzie Zlot Sympatyków Otwocka, na który zapraszają miejscowy oddział PTTK i Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych. Wydarzenie odbędzie się w sobotę, 7 listopada, od godz. 10.00 w siedzibie MZPK przy ul. Sułkowskiego. W programie znalazły się m.in. zawody na orientację z mapą i kompasem, spacer, ognisko oraz poczęstunek. Na najmłodszych będą czekały animacje, malowanki i konkursy z nagrodami. Organizatorzy zapowiadają też kilka niespodzianek. Udział w zlocie jest bezpłatny, ale na poszczególne atrakcje obowiązują wcześniejsze zapisy. Zgłoszenia można wysyłać do 1 listopada na adres [email protected].
Podróż w czasie
Najwięcej atrakcji zaplanowano na niedzielę, 8 listopada. Tego dnia obchody przeniosą się do Powiatowej Biblioteki Publicznej przy ul. Pułaskiego 3A. Organizatorzy zapraszają mieszkańców w podróż do 1906 roku, czyli czasów, gdy Otwock był jeszcze miejscowością letniskową, a nie miastem.
Z okazji jubileuszu ukaże się reprint historycznego „Przewodnika po Otwocku i jego okolicach na rok 1906”. Zaplanowano również spacer „Podróż w czasie”, który poprowadzą Mateusz Łukaszewicz i Marcin Misiek Michalczyk. Uczestnicy poznają miejsca i historie związane z dawnym Otwockiem.
Będzie też wystawa plenerowa oraz dyskusja „Otwock 1906” z udziałem Stanisława Zająca i Sebastiana Rakowskiego. Nie zabraknie publikacji poświęconych historii miasta i słodkiej niespodzianki dla uczestników.
Kto organizuje urodziny Otwocka?
Organizatorzy i współorganizatorzy poszczególnych wydarzeń: Towarzystwo Przyjaciół Otwocka, otwocki oddział PTTK, Klub Batory Otwockiej Spółdzielni Mieszkaniowej, Otwock-HiStory, Społeczny Komitet Pamięci Żydów Otwockich i Karczewskich oraz Mkap Trattoria & Caffè. Partnerzy: Powiatowa Biblioteka Publiczna w Otwocku, Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych, Mirai Clinic oraz Fundacja Fantastyczne Historie. Wydarzenia odbywają się pod honorowym patronatem prezydenta Otwocka.
Jak Otwock otrzymał prawa miejskie?
Historia Otwocka jako miasta rozpoczęła się 9 listopada 1916 roku, ale miejscowość była znana już znacznie wcześniej. Pod koniec XIX wieku, dzięki kolei nadwiślańskiej i otaczającym ją sosnowym lasom, zaczęły tu powstawać wille, pensjonaty i sanatoria. Otwock szybko stał się popularnym letniskiem i uzdrowiskiem. Dużą rolę odegrał dr Józef Geisler, który w 1890 roku otworzył zakład kąpielowy, a trzy lata później przekształcił go w sanatorium dla chorych na gruźlicę.
W 1916 roku w Otwocku mieszkały 7822 osoby, w tym 3535 Żydów, czyli ponad 45 proc. mieszkańców. Społeczność żydowska odgrywała ważną rolę w rozwoju miejscowości, m.in. w handlu, usługach i lecznictwie. W kolejnych latach liczba żydowskich mieszkańców szybko rosła. W 1918 roku mieszkało tu około 5500 Żydów, czyli niemal 64 proc. wszystkich mieszkańców.
Pierwszy burmistrz
Wraz z rozwojem miejscowości pojawiły się starania o nadanie jej praw miejskich. W 1911 roku powstało Towarzystwo Przyjaciół Otwocka, którego działacze, m.in. dr Antoni Michałowski, zabiegali o zmianę statusu miejscowości. Ostatecznie 9 listopada 1916 roku niemieckie władze okupacyjne nadały Otwockowi prawa miejskie. Nowe miasto powstało z terenów wydzielonych z gmin Karczew, Wiązowna i Glinianka. Pierwszym burmistrzem został Witold Kasperowicz, którego wybrano w lipcu 1916 roku.
Jakie znane osoby odwiedzały Otwock?
Co ciekawe, rok przed nadaniem praw miejskich przebywał tu Józef Piłsudski. W sierpniu 1915 roku zatrzymał się w pensjonacie Jadwigi Nestorowiczówny przy dzisiejszej ul. Kościuszki, w pobliżu skrzyżowania z ul. Chopina. Spędził tu około dwóch tygodni. W tym czasie spotykał się ze swoimi współpracownikami i prowadził narady wojskowe. Odwiedzali go m.in. Władysław Sikorski, pisarze Wacław Sieroszewski i Juliusz Kaden-Bandrowski oraz Stanisław Baczyński, ojciec poety Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. Piłsudskiemu towarzyszył również Bolesław Wieniawa-Długoszowski, późniejszy generał Wojska Polskiego i jeden z jego najbliższych współpracowników.
W czasach, gdy Otwock otrzymywał prawa miejskie, z miejscowością byli związani także znani lekarze, architekci i przedstawiciele warszawskiej elity. Swoją willę miał tu bakteriolog Odo Bujwid, a dwie kolejne należały do znanego architekta Władysława Marconiego, który zaprojektował pierwszy kościół (kaplicę) św. Wincentego à Paulo. W Otwocku wypoczywali również przedsiębiorcy i przemysłowcy, m.in. Maurycy Karstens, właściciel zakładów stolarskich, oraz Emil Sokal, dyrektor warszawskich filtrów. Z miejscowością był związany także Edmund Diehl, autor przewodnika po Otwocku z 1893 roku. Letnisko przyciągało więc nie tylko kuracjuszy, ale również przedstawicieli świata nauki, architektury i przemysłu.
Z Otwockiem był związany również Kornel Makuszyński. To właśnie podczas pobytu w tutejszym uzdrowisku w latach 1932-1933 wraz z Marianem Walentynowiczem wpadł na pomysł stworzenia „Przygód Koziołka Matołka”.
Tak z niewielkiej miejscowości letniskowej Otwock wyrósł na znane uzdrowisko, a później na miasto, które w tym roku świętuje swoje 110. urodziny.
Napisz komentarz
Komentarze